TMK Madde 435 – İtiraz

TMK Madde 435 metni

İtiraz

Madde 435

Kuruma yerleştirilen kişi veya yakınları, verilen karara karşı kendilerine bildirilmesinden başlayarak on gün içinde denetim makamına itiraz edebilirler.

Bu hak, kurumdan çıkarılma isteminin reddi hâlinde de kullanılabilir.

Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.

TMK Madde 435 gerekçesi

Madde İsviçre Medenî Kanununun 397d maddesinden aynen alınmıştır.

Birinci fıkrada kuruma yerleştirilen kişiye veya yakınlarına yerleştirme kararına karşı kararın kendilerine bildirilmesinden itibaren on gün içinde denetim makamına itiraz olanağı getirilmiştir.

İkinci fıkrada aynı olanak kurumdan çıkarılma isteminin reddi hâlinde de öngörülmüştür.

Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.

Açıklama

Kuruma yerleştirme kararına ve kurumdan çıkarılma isteminin reddine karşı kişinin ve yakınlarının on gün içinde denetim makamına itiraz hakkını düzenler.

Kişi özgürlüğünü sınırlayan bir karara karşı hızlı bir denetim yolu öngörülmüştür. İtiraz edebilecek olanlar kuruma yerleştirilen kişinin kendisi ve yakınlarıdır. İtiraz, denetim makamına, yani asliye hukuk mahkemesine yapılır (TMK m. 397). Süre, kararın itiraz edecek kişiye bildirilmesinden başlayarak on gündür.

Kişinin itiraz hakkı kendisine yazılı olarak bildirilmelidir. Karar verilirken kişiye kararın sebepleri anlatılır ve itiraz edebileceği yazılı olarak belirtilir; kuruma yerleştirilen kişiye de on günlük itiraz süresi derhal yazılı olarak bildirilir (TMK m. 436/1-2).

İkinci fıkraya göre aynı hak, kurumdan çıkarılma istemi reddedildiğinde de kullanılabilir. Kişi, durumu elverir elvermez kurumdan çıkarılmalıdır (TMK m. 432/3). Bu nedenle kurumda bulunan kişi veya yakınları çıkarılmayı isteyebilir; istem reddedilirse yine on gün içinde denetim makamına başvurulabilir.

Koruma amacıyla özgürlüğün kısıtlanmasına ilişkin yargılamada hâkim basit yargılama usulünü uygular, ilgiliyi dinler, tahkikatı tamamlar ve en geç iki gün içinde karar verir (TMK m. 437).

Resmî sağlık kurulu raporu alınabilmesi için hekim ön raporu üzerine verilen ve en fazla yirmi gün süren yerleştirme kararlarına karşı itiraz ise TMK m. 436/6'da ayrıca düzenlenmiştir. Orada da süre on gündür, ancak itiraz kararın uygulanmasını durdurmaz.