TMK Madde 434 – Bildirim yükümlülüğü
TMK Madde 434 metni
Bildirim yükümlülüğü
Madde 434
Kısıtlı bir kişi bir kuruma yerleştirildiği veya alıkonulduğu ya da ergin bir kişi hakkında vesayete ilişkin diğer önlemlerin alınmasına gerek görüldüğü takdirde, kişinin bulunduğu yer vesayet makamı veya özel kanunlarda öngörülen ilgililer, durumu yerleşim yeri vesayet makamına bildirmekle yükümlüdürler.
Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.
TMK Madde 434 gerekçesi
Madde İsviçre Medenî Kanununun yeni 397c maddesinden alınmıştır. Burada kısıtlı bir kişinin kuruma yerleştirilmesine veya alıkonulmasına ya da ergin bir kişi hakkında vesayete ilişkin diğer önlemlerden birinin alınmasına gerek görüldüğü takdirde bildirim yükümlülüğü getirilmektedir. Bildirim yükümlülerinden birisi, kişinin bulunduğu yerdeki vesayet makamı, diğeri ise özel kanunlarda öngörülen ilgililerdir. Bildirimin yapılacağı yer ilgilinin yerleşim yeri vesayet makamı olarak belirlenmiştir.
Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.
Açıklama
Kuruma yerleştirilen kısıtlı veya hakkında vesayet önlemi gereken ergin için, bulunduğu yer vesayet makamının yerleşim yeri vesayet makamına bildirim yükümlülüğünü düzenler.
Kişinin bulunduğu yer ile yerleşim yeri farklı olabilir. Örneğin bir kişi, yerleşim yeri dışındaki bir şehirde bir kuruma yerleştirilmiş olabilir. Bu durumda vesayet işlerinde asıl yetkili olan yerleşim yeri vesayet makamının (TMK m. 411) durumdan haberdar olması gerekir. Madde bu bilgi akışını güvenceye alır.
Bildirim yükümlülüğü iki hâlde doğar:
- kısıtlı bir kişi bir kuruma yerleştirilmiş veya orada alıkonulmuşsa,
- ergin bir kişi hakkında vesayete ilişkin başka önlemlerin, örneğin kısıtlama veya kayyım atanmasının gerekli olduğu görülmüşse.
Bildirimi yapacak olanlar, kişinin bulunduğu yerdeki vesayet makamı ile özel kanunlarda bu görevle yükümlü tutulan kişi ve kurumlardır. Bildirim, kişinin yerleşim yerindeki vesayet makamına, yani sulh hukuk mahkemesine yapılır.
Benzer bildirim yükümlülükleri başka maddelerde de vardır. Kısıtlamayı gerektiren bir durumu öğrenen idarî makamlar, noterler ve mahkemeler (TMK m. 405/2) ile kuruma yerleştirmeyi gerektiren bir sebebi öğrenen kamu görevlileri (TMK m. 432/1) de durumu yetkili vesayet makamına bildirmek zorundadır.