TMK Madde 429 – Yasal danışmanlık

TMK Madde 429 metni

Yasal danışmanlık

Madde 429

Kısıtlanması için yeterli sebep bulunmamakla beraber korunması bakımından fiil ehliyetinin sınırlanması gerekli görülen ergin bir kişiye aşağıdaki işlerde görüşü alınmak üzere bir yasal danışman atanır:

1. Dava açma ve sulh olma,

2. Taşınmazların alımı, satımı, rehnedilmesi ve bunlar üzerinde başka bir aynî hak kurulması,

3. Kıymetli evrakın alımı, satımı ve rehnedilmesi,

4. Olağan yönetim sınırları dışında kalan yapı işleri,

5. Ödünç verme ve alma,

6. Ana parayı alma,

7. Bağışlama,

8. Kambiyo taahhüdü altına girme,

9. Kefil olma.

Aynı koşullar altında bir kimsenin malvarlığını yönetme yetkisi, gelirlerinde dilediği gibi tasarruf hakkı saklı kalmak üzere kaldırılabilir.

Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.

TMK Madde 429 gerekçesi

Yürürlükteki Kanunun 379 uncu maddesini karşılamaktadır.

Yürürlükteki maddenin "Mahdut ehliyet" şeklindeki kenar başlığı, Beşinci Ayırımın başlığına uygun olarak "Yasal danışmanlık" biçiminde değiştirilmiştir. Maddedeki "reyi alınmak üzere müşavir" yerine "yasal danışmanı" deyimi kabul edilmiştir.

Maddenin (1) numaralı bendinde "husumet"ten söz edilmiş iken usul hukukuna uygunluk sağlamak ve maksadı daha iyi anlatabilmek için "dava açma ve sulh olma" deyimleri kullanılmıştır.

Maddenin ikinci fıkrası anlaştırılmak ve kısaltılmak suretiyle yeniden kaleme alınmıştır. Hüküm değişikliği yapılmamıştır.

Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.

Açıklama

Kısıtlama gerektirmeyen durumlarda ergin bir kişinin bazı önemli işlemleri yasal danışmanın görüşüyle yapmasını veya malvarlığını yönetme yetkisinin kaldırılmasını düzenler.

Yasal danışmanlık, kısıtlama ile hiçbir önlem almama arasında bir ara çözümdür. Kişi kısıtlanmaz; ancak korunması için fiil ehliyeti belirli işler bakımından sınırlanır. Madde iki tür sınırlama öngörür.

Birinci fıkraya göre kişi şu işleri ancak yasal danışmanın görüşünü alarak yapabilir:

• dava açma ve sulh olma,
• taşınmaz alımı, satımı, rehnedilmesi ve taşınmaz üzerinde başka bir aynî hak kurulması,
• kıymetli evrakın alımı, satımı ve rehnedilmesi,
• olağan yönetim sınırlarını aşan yapı işleri,
• ödünç verme ve alma,
• ana parayı alma,
• bağışlama,
• çek veya senet gibi kambiyo taahhüdü altına girme,
• kefil olma.

Bu sayılanlar dışındaki işlemleri kişi tek başına yapabilir. Danışman kişiyi temsil etmez; işlemi kişinin kendisi yapar.

İkinci fıkraya göre aynı koşullarda kişinin malvarlığını yönetme yetkisi de kaldırılabilir. Bu hâlde kişi, gelirleri üzerinde dilediği gibi tasarruf etme hakkını korur.

Kayyım atanmasının fiil ehliyetini etkilemediği kuralı yasal danışmanlıkta uygulanmaz (TMK m. 458/1). Yasal danışman da vasi atanmasına ilişkin usule göre atanır (TMK m. 431). Yasal danışmanlık, vesayetin kaldırılmasına ilişkin hükümler uyarınca vesayet makamının kararıyla sona erer (TMK m. 477/3).

Gerekçe, eski Kanundaki "mahdut ehliyet" kenar başlığının ve "müşavir" deyiminin bırakıldığını belirtir.