TMK Madde 428 – İstek üzerine
TMK Madde 428 metni
Kayyımlığı gerektiren hâller / Yönetim / İstek üzerine
Madde 428
İsteğe bağlı kısıtlama sebeplerinden biri varsa, ergin bir kişiye kendi isteği üzerine bir kayyım atanabilir.
Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.
TMK Madde 428 gerekçesi
Yürürlükteki Kanunun 378 inci maddesini karşılamaktadır.
İsteğe bağlı kısıtlama sebepleri 408 inci maddede belirlenmiştir. Sayılan sebeplerden birinin bulunması yeterli olmayıp, ayrıca kişinin kendisine kayyım atanması isteminde bulunması da zorunludur.
Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.
Açıklama
İsteğe bağlı kısıtlama sebeplerinden biri bulunan ergin kişiye, kısıtlama yerine kendi isteği üzerine kayyım atanabilmesini düzenler.
İsteğe bağlı kısıtlama sebepleri yaşlılık, engellilik, deneyimsizlik ve ağır hastalıktır (TMK m. 408). Bu sebeplerden birine sahip olan kişi, kısıtlanmak yerine yalnızca kendisine bir kayyım atanmasını isteyebilir. Bunun için iki şart birlikte aranır:
- TMK m. 408'deki sebeplerden birinin bulunması,
- kişinin kendisinin kayyım atanmasını istemesi.
Gerekçe de sebebin varlığının tek başına yetmediğini, kişinin isteminin zorunlu olduğunu vurgular.
Kısıtlamaya göre farkı ehliyet bakımındadır. Kayyım atanması kişinin fiil ehliyetini etkilemez (TMK m. 458). Kişi kendi işlemlerini yapmayı sürdürür; kayyım ise ona bırakılan malvarlığını yönetir. Kısıtlamada ise kişi vasisinin rızası olmadan kendi işlemleriyle borç altına giremez (TMK m. 16).
Bu yol, işlerini takip etmekte zorlanan ama karar verme yeteneğini koruyan yaşlı bir kişi için daha hafif bir koruma sağlar. Uzun bir tedavi sürecine girecek ağır hasta bir kişi de malvarlığının yönetimini bu yolla güvenceye alabilir.
Kayyım, yönetimin gerektirdiği işler dışında kalan işleri ancak temsil olunanın vereceği özel yetkiyle yapabilir (TMK m. 460/2). Yönetim kayyımlığı, atanmayı gerektiren sebebin ortadan kalkmasıyla veya kayyımın görevden alınmasıyla sona erer (TMK m. 477/2).