TMK Madde 406 – Savurganlık, alkol veya uyuşturucu madde bağımlılığı, kötü yaşama tarzı, kötü yönetim

TMK Madde 406 metni

Kısıtlama / Savurganlık, alkol veya uyuşturucu madde bağımlılığı, kötü yaşama tarzı, kötü yönetim

Madde 406

Savurganlığı, alkol veya uyuşturucu madde bağımlılığı, kötü yaşama tarzı veya malvarlığını kötü yönetmesi sebebiyle kendisini veya ailesini darlık veya yoksulluğa düşürme tehlikesine yol açan ve bu yüzden devamlı korunmaya ve bakıma muhtaç olan ya da başkalarının güvenliğini tehdit eden her ergin kısıtlanır.

Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.

TMK Madde 406 gerekçesi

Yürürlükteki Kanunun 356 ncı maddesini karşılamaktadır.

Madde savurganlık, alkol veya uyuşturucu madde bağımlılığı, kötü yaşama tarzı veya malvarlığını kötü yönetme sebebiyle ergin bir kişinin kısıtlanması için bu kişinin bu yüzden kendisini veya ailesini darlık veya yoksulluğa düşürme tehlikesine yol açması veya bu yüzden devamlı korunmaya ve bakıma muhtaç olması ya da başkasının güvenliğini tehdit etmesi gerektiği açıklığa kavuşturulacak şekilde düzenlenmiştir. Bir hüküm değişikliği yoktur.

Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.

Açıklama

Savurganlık, bağımlılık, kötü yaşama tarzı veya kötü yönetim yüzünden kendisine, ailesine ya da başkalarına zarar verme tehlikesi doğan erginin kısıtlanmasını düzenler.

Kısıtlama, ergin bir kişinin fiil ehliyetinin mahkeme kararıyla sınırlanması ve kişinin bir vasinin gözetimine bırakılmasıdır. Ergin, on sekiz yaşını doldurmuş kişidir; evlenen kişi de ergin olur (TMK m. 11). Akıl hastalığı veya akıl zayıflığına dayanan kısıtlama TMK m. 405'te ayrıca düzenlenmiştir.

Bu maddede dört sebep sayılır: savurganlık, yani gelirini ve malvarlığını ölçüsüzce harcama; alkol veya uyuşturucu madde bağımlılığı; kötü yaşama tarzı; malvarlığının kötü yönetilmesi. Sebebin bulunması tek başına yetmez. Kanun ayrıca bu sebebin belirli bir sonuç doğurmasını arar:

• kişinin kendisini veya ailesini darlığa ya da yoksulluğa düşürme tehlikesi yaratması ve bu yüzden sürekli korunmaya ve bakıma muhtaç hâle gelmesi,
• ya da başkalarının güvenliğini tehdit etmesi.

Gerekçe, maddenin bu sonuç şartını açıkça göstermek için yeniden yazıldığını belirtir.

Kısıtlanan kişi ayırt etme gücüne sahipse, vasisinin rızası olmadan kendi işlemleriyle borç altına giremez. Karşılıksız kazanç sağlayan işlemleri ve kişiye sıkı sıkıya bağlı haklarını kullanmayı ise kendisi yapabilir (TMK m. 16).

Bu sebeplerle kısıtlama kararı verilmeden önce kişinin dinlenmesi zorunludur (TMK m. 409/1). Kısıtlı, en az bir yıldan beri kısıtlama sebebiyle ilgili bir şikâyete yol açmamışsa vesayetin kaldırılmasını isteyebilir (TMK m. 475).

Kısıtlama sebepleri, kişinin millî hukukuna göre belirlenir (MÖHUK m. 10/1). Bu yüzden yurt dışında yaşayan bir Türk vatandaşı hakkında da bu sebepler Türk hukukuna göre değerlendirilir.