TMK Madde 403 – Vasi ve kayyım

TMK Madde 403 metni

Vasi ve kayyım

Madde 403

Vasi, vesayet altındaki küçüğün veya kısıtlının kişiliği ve malvarlığı ile ilgili bütün menfaatlerini korumak ve hukukî işlemlerde onu temsil etmekle yükümlüdür.

Kayyım, belirli işleri görmek veya malvarlığını yönetmek için atanır.

Bu Kanunun vasi hakkındaki hükümleri, aksi belirtilmiş olmadıkça kayyım hakkında da uygulanır.

Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.

TMK Madde 403 gerekçesi

Yürürlükteki Kanunun 353 üncü maddesini karşılamaktadır.

Yürürlükteki Kanunda mevcut "küçüğün ve mahcurun şahsına takayyüt ve mallarını idare ve medenî tasarruflarda onu temsil" şeklindeki ifade, maddede "küçüğün veya kısıtlının kişiliği ve malvarlığı ile ilgili bütün menfaatlerini korumak ve hukukî işlemlerde onu temsil" şekline dönüştürülmüş ve böylece vasinin yetkisi, Yargıtay içtihatlarına uygun olarak genişletilmiş, vasiye vesayet altındaki kişinin kişilik haklarına ilişkin davaları açma yetkisi de tanınmıştır. Başka hüküm değişikliği yoktur.

Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.

Açıklama

Vasinin ve kayyımın görevlerini tanımlar ve vasi hakkındaki hükümlerin kural olarak kayyım için de uygulanacağını belirtir.

Vasi, vesayet altındaki küçüğün veya kısıtlının genel temsilcisidir. Görevi iki yönlüdür:

• Kişinin kişiliği ve malvarlığıyla ilgili bütün menfaatlerini korumak. Bu, malları yönetmenin yanında kişinin bakımı, eğitimi, sağlığı ve kişilik haklarıyla ilgilenmeyi de kapsar.
• Hukukî işlemlerde onu temsil etmek. Vasi, vesayet altındaki kişi adına sözleşme yapar ve onu davalarda temsil eder. Taşınmaz alım satımı, dava açma veya mirasın reddi gibi önemli işlemlerde vesayet makamının, bazı durumlarda ayrıca denetim makamının izni gerekir (TMK m. 462, 463).

Kayyım ise genel bir temsilci değildir; belirli işleri görmek veya bir malvarlığını yönetmek için atanır. Örneğin yasal temsilci ile küçüğün menfaatlerinin çatıştığı bir işte (TMK m. 426) veya uzun süredir bulunamayan ve oturduğu yer bilinmeyen bir kişinin malvarlığının yönetimi için (TMK m. 427) kayyım atanır.

Üçüncü fıkraya göre kanunda aksi belirtilmedikçe vasiye ilişkin hükümler kayyıma da uygulanır. Bu nedenle kayyımın atanması, denetlenmesi ve sorumluluğu bakımından da kural olarak vasilik hükümleri esas alınır.

Gerekçeye göre eski Medenî Kanundaki (743 sayılı Kanun) dar ifade genişletilmiş, vasiye vesayet altındaki kişinin kişilik haklarına ilişkin davaları açma yetkisi de tanınmıştır.