TMK Madde 393 – Malikin ödemede acze düşmesi
TMK Madde 393 metni
Aile yurdu / Sonuçları / Malikin ödemede acze düşmesi
Madde 393
Malik borçlarını ödemede acze düşerse, aile yurdunu yönetmek üzere mahkemece bir yönetici atanır.
Yönetici, yurdu amacına ve alacaklıların menfaatlerine uygun biçimde yönetir.
Alacaklılar, haklarını aciz belgelerindeki tarih ve iflâstaki sıraya göre alırlar.
Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.
TMK Madde 393 gerekçesi
1984 tarihli Öntasarının 324 üncü maddesinden alınan bu hüküm, yürürlükteki Kanunun 343 üncü maddesini karşılamaktadır. Üç fıkra hâlinde düzenlenmiştir. Yürürlükteki metinden esaslı bir içerik farkı yoktur. Ancak maddenin ilk fıkrasında, mahkeme kararı için alacaklıların başvuruda bulunması gerektiğinin belirtilmesine, yürürlükteki metnin aksine, gerek görülmemiştir.
Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.
Açıklama
Aile yurdu maliki borçlarını ödeyemez duruma düşerse mahkemenin yurdu yönetmek üzere bir yönetici atayacağını ve alacaklıların haklarını hangi sırayla alacaklarını düzenler.
Aile yurdu hakkında cebrî icra yoluna başvurulamaz (TMK m. 391/2). Ancak bu, malik borçlarını ödemediğinde alacaklıların tamamen çaresiz kalması anlamına gelmez. Malik ödemede acze düşerse, yani borçlarını ödeyemeyecek duruma gelirse, mahkeme aile yurdunu yönetmek üzere bir yönetici atar. Gerekçeye göre eski Kanundan farklı olarak bunun için alacaklıların başvurusu şart değildir.
İkinci fıkraya göre yönetici yurdu iki amacı birlikte gözeterek yönetir: aile yurdunun kuruluş amacı ve alacaklıların menfaati. Yurt bu süreçte satılmaz; aile yurdu niteliği de devam eder. TMK m. 391/2'de cebrî icra yasağının istisnası olarak anılan "mahkeme eliyle yönetim" bu yönetimdir.
Üçüncü fıkra alacaklılar arasındaki sırayı belirler. Alacaklılar haklarını aciz belgelerindeki tarihe ve iflâstaki sıraya göre alır. Aciz belgesi, icra takibinde borçlunun malvarlığından alacağın tamamı karşılanamadığında alacaklıya verilen ve ödenmeyen kısmı gösteren belgedir. İflâstaki sıra ise icra ve iflâs hukukunda alacakların ödenme önceliğini gösteren sıralamadır.