TMK Madde 391 – Tasarruf hakkının sınırlanması

TMK Madde 391 metni

Aile yurdu / Sonuçları / Tasarruf hakkının sınırlanması

Madde 391

Aile yurdu hâline getirilen taşınmazlar devrolunamaz, rehnedilemez ve kiraya verilemez.

Aile yurdu ve eklentileri hakkında, mahkeme eliyle yönetim hâli saklı kalmak kaydıyla, cebrî icra yoluna başvurulamaz.

Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.

TMK Madde 391 gerekçesi

1984 tarihli Öntasarının 322 nci maddesini örnek alan bu madde, yürürlükteki Kanunun 341 inci maddesini karşılamaktadır. Hüküm değişikliği yoktur.

Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.

Açıklama

Aile yurdu hâline getirilen taşınmazın devredilemeyeceğini, rehnedilemeyeceğini, kiraya verilemeyeceğini ve kural olarak hakkında cebrî icra yapılamayacağını düzenler. Bu sınırlamalar aile yurdunun temel sonucudur.

Birinci fıkraya göre malik aile yurdu olan taşınmazı:

• Satamaz, bağışlayamaz veya başka bir yolla devredemez,
• İpotek gibi bir rehin hakkıyla yükleyemez,
• Kiraya veremez.

Kiraya verme yasağı, malikin taşınmazda bizzat oturma veya onu kendisi işletme yükümlülüğüyle (TMK m. 387/2) birlikte anlam kazanır. Aile yurdu ailenin barınması ve geçimi için ayrılmıştır; başkasına kullandırılarak bir gelir kaynağına dönüştürülemez.

İkinci fıkraya göre aile yurdu ve eklentileri hakkında cebrî icra yoluna başvurulamaz. Malikin alacaklıları bu taşınmazı haczettirip sattıramaz. Alacaklıların bu sonuçtan habersiz kalmaması için kuruluştan önce onlara itiraz imkânı tanınmıştır (TMK m. 388, 389).

Bu korumanın tek istisnası mahkeme eliyle yönetim hâlidir. Malik borçlarını ödemede acze düşerse mahkeme aile yurdunu yönetmek üzere bir yönetici atar. Yönetici yurdu hem amacına hem de alacaklıların menfaatine uygun biçimde yönetir (TMK m. 393). Böylece yurt satılmaz, ancak alacaklıların menfaati de yönetimde gözetilir.

Malik yurda sağlığında mahkemeye başvurarak son verebilir (TMK m. 395). Malikin ölümünden sonra yurdun devamı ise bu yönde bir ölüme bağlı tasarruf yapılmış olmasına bağlıdır (TMK m. 394).

Gerekçede anılan "yürürlükteki Kanun", 743 sayılı eski Medenî Kanundur; madde eski metne göre hüküm değişikliği getirmemiştir.