TMK Madde 390 – Tapu kütüğüne şerh verilmesi

TMK Madde 390 metni

Aile yurdu / Kurulması / Usul ve şekil / Tapu kütüğüne şerh verilmesi

Madde 390

Bir taşınmazın aile yurdu hâline getirilmesi, ancak izne ilişkin mahkeme kararının o taşınmazın tapu kütüğüne şerh verilmesiyle mümkün olur; bu husus mahkemece ilân edilir.

Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.

TMK Madde 390 gerekçesi

1984 tarihli Öntasarının 321 inci maddesinden aynen alınan bu hüküm, yürürlükteki Kanunun 340 ıncı maddesini karşılamaktadır. Hüküm değişikliği olmamakla birlikte, yürürlükteki metinde yer alan "Sicile Kayıt" kenar başlığı ile metin içindeki "... tapu siciline kayıt ..." ifadeleri yerine "tapu kütüğüne şerh verilmesi" ifadesi kullanılmıştır; çünkü burada söz konusu olan bir tasarruf hakkı sınırlamasının sicile yazılmasıdır.

Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.

Açıklama

Bir taşınmazın aile yurdu hâline gelmesi için mahkemenin izin kararının o taşınmazın tapu kütüğüne şerh verilmesi gerektiğini ve bu durumun ilân edileceğini düzenler.

Mahkemenin izin kararı (TMK m. 389) tek başına yeterli değildir. Aile yurdu, izin kararının tapu kütüğüne şerh verilmesiyle kurulmuş olur. Şerh, taşınmazla ilgili bir kısıtlamanın veya hakkın tapu kütüğüne kaydedilerek üçüncü kişilere karşı da etkili hâle getirilmesidir. Aile yurdu kurulması, tapu kütüğüne şerh verilebilecek tasarruf yetkisi kısıtlamaları arasında ayrıca sayılmıştır (TMK m. 1010).

Şerhin sonucu, kısıtlamanın taşınmaz üzerinde sonradan hak kazananlara karşı da ileri sürülebilmesidir (TMK m. 1010/2). Tapu sicili herkese açık olduğundan kimse bu kaydı bilmediğini ileri süremez (TMK m. 1020). Taşınmazı satın almak veya üzerinde rehin kurmak isteyen kişi, aile yurdu şerhini tapu kaydından öğrenebilir. Şerhten sonra taşınmaz devredilemez, rehnedilemez ve kiraya verilemez (TMK m. 391).

Kuruluş ayrıca mahkemece ilân edilir. Böylece kuruluştan önce alacaklıları itiraza çağıran ilândan (TMK m. 388) sonra, aile yurdunun kurulduğu da duyurulmuş olur.

Gerekçeye göre burada bir tasarruf hakkı sınırlamasının sicile yazılması söz konusu olduğundan, eski Medenî Kanundaki (743 sayılı Kanun) "sicile kayıt" ifadesi yerine "tapu kütüğüne şerh verilmesi" ifadesi kullanılmıştır.