TMK Madde 389 – Üçüncü kişilerin haklarının korunması

TMK Madde 389 metni

Aile yurdu / Kurulması / Usul ve şekil / Üçüncü kişilerin haklarının korunması

Madde 389

Aile yurdu hâline getirilecek taşınmazda yurt olabilmesi için gerekli koşullar bulunur ve yurdun kurulmasına üçüncü kişiler itiraz etmez veya itirazın haksız olduğu anlaşılırsa, mahkeme kuruluşa izin verir.

Süresi içinde itiraz eden alacaklıların ilgilerinin kesildiği ispat edilmedikçe veya taşınmaz üzerinde bulunan rehin ve hacizler kaldırılmadıkça, aile yurdu kurulmasına izin verilemez. Borç, itiraz eden veya rehinli alacaklı lehine vadeye bağlı olsa bile, aile yurdu kurmak isteyen borçlu hemen ödemede bulunabilir.

Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.

TMK Madde 389 gerekçesi

1984 tarihli Öntasarının 320 inci maddesinden alınan bu hüküm, yürürlükteki Kanunun 339 uncu maddesini karşılamaktadır. Yürürlükteki metinde, ikinci fıkrada sadece itiraz eden alacaklıların ilgilerinin kesilmesi öngörülmüş ise de Tasarıda "taşınmaz üzerindeki rehin ve hacizlerin" kaldırılmış olması da izin için zorunlu görülmüştür.

Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.

Açıklama

Mahkemenin aile yurdunun kurulmasına hangi şartlarla izin vereceğini ve itiraz eden alacaklılar ile rehinli ve hacizli alacaklıların nasıl korunacağını düzenler. Alacaklıların itiraza çağrılması TMK m. 388'de düzenlenmiştir.

Birinci fıkraya göre mahkeme kuruluşa izin verirken iki noktaya bakar:

• Taşınmazda aile yurdu olabilmesi için gerekli koşullar bulunmalıdır. Bunlar taşınmazın niteliği (TMK m. 386), büyüklüğü ve malikin taşınmazda oturma veya onu işletme yükümlülüğüdür (TMK m. 387).
• Üçüncü kişiler kuruluşa itiraz etmemiş olmalı ya da yapılan itirazın haksız olduğu anlaşılmalıdır.

İkinci fıkra alacaklıların korunması için ek şartlar koyar. Süresi içinde itiraz eden alacaklıların ilgisi kesilmedikçe, örneğin alacakları ödenmedikçe izin verilmez. Taşınmaz üzerindeki rehin ve hacizler de kaldırılmış olmalıdır. Aile yurdu, alacaklıların taşınmaz üzerindeki mevcut haklarını ortadan kaldırmak için kullanılamaz.

Borç, itiraz eden veya rehinli alacaklı lehine henüz vadesi gelmemiş olsa bile, aile yurdu kurmak isteyen malik onu hemen ödeyebilir. Böylece malik vadeyi beklemeden engeli kaldırabilir.

Mahkeme izin verdikten sonra aile yurdu, izin kararının tapu kütüğüne şerh verilmesiyle kurulur (TMK m. 390). Gerekçeye göre eski metin yalnızca itiraz eden alacaklıların ilgisinin kesilmesini arıyordu; yeni metin taşınmaz üzerindeki rehin ve hacizlerin kaldırılmasını da izin şartı yapmıştır.