TMK Madde 39 – Genel olarak

TMK Madde 39 metni

Genel olarak / Düzeltme / Genel olarak

Madde 39

Mahkeme kararı olmadıkça, kişisel durum sicilinin hiçbir kaydında düzeltme yapılamaz.

Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.

TMK Madde 39 gerekçesi

Yürürlükteki Kanunun 38 inci maddesini karşılamaktadır.

Madde sadeleştirilmek suretiyle yeniden kaleme alınmıştır. Hüküm değişikliği yoktur.

Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.

Açıklama

Madde, kişisel durum sicilindeki hiçbir kaydın mahkeme kararı olmadan düzeltilemeyeceğini düzenler.

Nüfus kayıtları resmî sicil niteliğindedir ve gösterdikleri olguların doğruluğuna kanıt oluşturur (TMK m. 7 ve 30). Bu güvenin korunması için kayıtların, ilgilinin talebiyle veya memurun kendi değerlendirmesiyle değiştirilmesine izin verilmez. Bir kaydın yanlış olduğunu ileri süren kişi mahkemeye başvurarak düzeltme kararı almalıdır.

Düzeltme davalarına şu durumlar örnek gösterilebilir:

• doğum tarihinin düzeltilmesi (yaş düzeltme),
• ad veya soyadındaki yazım hatalarının giderilmesi,
• doğum yeri, ana veya baba adı gibi kimlik bilgilerindeki hataların düzeltilmesi.

Düzeltme, kayıttaki yanlışlığın giderilmesidir. Kayıt doğru tutulmuşsa ve kişi adını değiştirmek istiyorsa bu düzeltme değil ad değiştirmedir ve haklı sebep gerekir (TMK m. 27). Cinsiyet değişikliğinden sonra yapılacak düzeltme ise TMK m. 40'taki özel koşullara bağlıdır. Evlat edinme veya babalık kararı gibi kişisel durumdaki gerçek değişiklikler de düzeltme değil, yeni bir durumun kayda geçirilmesidir (TMK m. 42).

Mahkeme kararı kesinleştikten sonra nüfus kaydına işlenir. Yurt dışında yaşayanlar için de kural aynıdır: Türk nüfus kaydındaki bir yanlışlığın düzeltilmesi için kural olarak Türk mahkemesinin kararı gerekir. Yabancı makamların düzenlediği belgeler bu davada delil olarak kullanılabilir.

Gerekçeye göre madde sadeleştirilmiş, hüküm değişikliği yapılmamıştır.