TMK Madde 383 – Paylaşma kuralları
TMK Madde 383 metni
Aile malları ortaklığı / Ortaklığın sona ermesi / Paylaşma kuralları
Madde 383
Ortaklık mallarının paylaşılması veya ayrılan ortağın payının hesaplanması, ortaklık mallarının paylaşma veya ayrılma zamanındaki değerine ve durumuna göre yapılır.
Paylaşma ve hesaplaşma uygun olmayan bir zamanda istenemez.
Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.
TMK Madde 383 gerekçesi
1984 tarihli Öntasarının 314 üncü maddesinden alınan bu hüküm, yürürlükteki Kanunun 333 üncü maddesini karşılamaktadır. Daha sade ve anlaşılır bir dille kaleme alınmıştır. Hüküm değişikliği yoktur.
Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.
Açıklama
Aile malları ortaklığında paylaşmanın, malların paylaşma veya ayrılma anındaki değerine göre yapılacağını ve uygun olmayan bir zamanda istenemeyeceğini düzenler.
Birinci fıkraya göre esas alınan ölçü, ortaklık mallarının paylaşma veya ayrılma zamanındaki değeri ve durumudur. Malların ortaklığa konulduğu tarihteki değeri dikkate alınmaz. Örneğin ortaklık kurulurken değeri düşük olan bir arazinin değeri paylaşma zamanında artmışsa bu artıştan bütün ortaklar yararlanır; değer düşmüşse kayba da birlikte katlanırlar. Ortaklıktan ayrılan ortağa (TMK m. 381) veya ölen ortağın mirasçılarına (TMK m. 382) ödenecek miktar da aynı ölçüye göre hesaplanır.
İkinci fıkraya göre paylaşma ve hesaplaşma uygun olmayan bir zamanda istenemez. Uygun olmayan zaman, paylaşmanın ortaklığa veya diğer ortaklara ciddi zarar vereceği zamandır. Ürünü henüz kaldırılmamış bir tarlanın veya sezon ortasındaki bir işletmenin bölünmek istenmesi buna örnektir. Tarım işletmelerinde fesih bildiriminin ancak hasat mevsiminin sonu için geçerli olması kuralı (TMK m. 375/2) da aynı düşünceye dayanır.
Gerekçede anılan "yürürlükteki Kanun", 743 sayılı eski Medenî Kanundur; madde eski metne göre hüküm değişikliği getirmemiştir.