TMK Madde 381 – Fesih bildirimi, ödemeden aciz, evlenme
TMK Madde 381 metni
Aile malları ortaklığı / Ortaklığın sona ermesi / Fesih bildirimi, ödemeden aciz, evlenme
Madde 381
Ortaklardan biri feshi bildirir veya iflâs ederse ya da bir ortağın haczedilmiş payının satışı istenirse, öteki ortaklar, ayrılan ortağın veya alacaklılarının haklarını ödeyerek ortaklığı kendi aralarında sürdürebilirler.
Evlenen ortak, fesih bildirimine gerek olmaksızın ortaklıktaki hakkının kendisine ödenmesini isteyebilir.
Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.
TMK Madde 381 gerekçesi
1984 tarihli Öntasarının 312 nci maddesinden alınan bu madde, yürürlükteki Kanunun 331 inci maddesini karşılamaktadır. Daha sade ve anlaşılır bir dille kaleme alınmıştır. Hüküm değişikliği yoktur.
Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.
Açıklama
Bir ortağın ayrılması, iflâsı veya payının haczi hâlinde diğer ortakların ortaklığı sürdürebileceğini ve evlenen ortağın payını isteme hakkını düzenler.
Bu üç durum ortaklığı sona erdiren sebepler arasındadır (TMK m. 380). Ancak sorun yalnızca bir ortaktan kaynaklandığından kanun, öteki ortaklara ortaklığı kendi aralarında devam ettirme imkânı tanır. Bunun için ayrılan ortağın hakkını, iflâs veya haciz durumunda ise onun alacaklılarının hakkını ödemeleri gerekir. Örneğin kardeşlerden biri borçları yüzünden iflâs ederse, diğer kardeşler onun payının karşılığını ödeyerek aile işletmesini bölmeden sürdürebilir.
Ayrılan ortağa ödenecek miktar, ortaklık mallarının ayrılma zamanındaki değeri ve durumu esas alınarak hesaplanır (TMK m. 383/1).
İkinci fıkra evlenen ortağa özel bir hak tanır. Ortaklardan biri evlenirse, fesih bildiriminde bulunmasına ve bildirim süresini beklemesine gerek olmadan ortaklıktaki hakkının kendisine ödenmesini isteyebilir. Böylece yeni bir aile kuran ortak, ortaklıktaki değerine hemen ulaşabilir. Evlenen ortak bu hakkı kullanmak zorunda değildir; dilerse ortaklıkta kalmaya devam eder.
Gerekçede anılan "yürürlükteki Kanun", 743 sayılı eski Medenî Kanundur; madde eski metne göre hüküm değişikliği getirmemiştir.