TMK Madde 372 – Aile vakfı
TMK Madde 372 metni
Aile vakfı
Madde 372
Aile bireylerinin eğitim ve öğrenimleri, donanım ve desteklenmeleri ve bunlara benzer amaçların gerektirdiği harcamaların yapılması için kişiler hukuku ve miras hukuku hükümleri uyarınca aile vakfı kurulabilir.
Bir malın veya hakkın başkalarına geçmemek üzere aynı soydan gelenlere kuşaktan kuşağa kalacak şekilde özgülenmesi yasaktır. Böyle bir özgülenme, vakıf kurma yoluyla da yapılamaz.
Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.
TMK Madde 372 gerekçesi
Yürürlükteki Kanunun 322 nci maddesini karşılamaktadır.
Madde, 1984 tarihli Öntasarının 303 üncü maddesinden sadece "tahsis" sözcüğü "özgüleme" sözcüğüyle değiştirilmek suretiyle aynen alınmıştır. Ancak yürürlükteki metinde son fıkra olarak yer alan "Bu tarzda tasarruf, tesisat ihdası illeriyle dahi meczolunamaz" ibaresi anlamsız bulunduğu için maddeden çıkarılmış ve önceki fıkra hükmünü tamamlayıcı nitelikte olmak üzere, böyle bir özgülemenin vakıf yoluyla da yapılamayacağı, ikinci fıkranın son cümlesinde belirtilmiştir.
Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.
Açıklama
Aile bireylerinin eğitim ve desteklenmesi için aile vakfı kurulabileceğini, bir malın kuşaktan kuşağa aynı soyda kalacak şekilde bağlanmasının ise yasak olduğunu düzenler.
Aile vakfı, belirli bir ailenin üyelerine destek olmak amacıyla kurulan vakıftır. Madde bunun hangi amaçlarla kurulabileceğini gösterir: aile bireylerinin eğitim ve öğrenimi, hayata atılırken donatılması ve desteklenmesi, örneğin evlenen veya iş kuran bir aile üyesine yardım edilmesi, ve benzeri ihtiyaçlar. Vakfın kuruluşu kişiler hukukundaki vakıf hükümlerine (TMK m. 101 vd.), ölüme bağlı tasarrufla kurulacaksa miras hukuku hükümlerine de tâbidir. Vakıf kurma iradesi resmî senetle veya ölüme bağlı tasarrufla açıklanır; vakıf, yerleşim yeri mahkemesi nezdinde tutulan sicile tescille tüzel kişilik kazanır (TMK m. 102).
İkinci fıkra bir yasak koyar. Bir mal veya hak, başkalarına hiç geçmeyecek şekilde aynı soydan gelenlere kuşaktan kuşağa kalmak üzere bağlanamaz. Böyle bir bağlama vakıf kurma yoluyla da yapılamaz. Bu yasak, malın sürekli olarak bir soyun elinde dondurulmasını ve gelecek kuşakların o mal üzerinde serbestçe tasarruf edememesini önler.
Aile vakfı bu nedenle aile bireylerine belirli amaçlarla destek sağlamak için kurulabilir; ama malları soy içinde kalıcı olarak bağlamak için kullanılamaz. Gerekçeye göre madde, eski metindeki "tahsis" sözcüğü yerine "özgüleme" sözcüğünü kullanmış, eski son fıkrayı ise böyle bir özgülemenin vakıf yoluyla da yapılamayacağını söyleyen bir cümleyle değiştirmiştir.