TMK Madde 370 – Koşulları

TMK Madde 370 metni

Hükümleri / Altsoyun denkleştirme alacağı / Koşulları

Madde 370

Ana ve baba veya büyük ana ve baba ile birlikte yaşayan ve emeklerini ya da gelirlerini aileye özgüleyen ergin altsoylar, buna karşılık uygun bir bedel isteyebilirler.

Uyuşmazlık hâlinde hâkim, bedelin miktarı, güvence altına alınması ve ödeme şekli hakkında karar verir.

Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.

TMK Madde 370 gerekçesi

Madde yürürlükteki Kanunun 321 inci maddesini karşılamakla birlikte, içerik açısından farklılıklar taşıyan İsviçre Medenî Kanununun 334 üncü maddesinden alınmıştır.

Birinci fıkrada, ana ve baba veya büyük ana ve baba ile birlikte yaşayan ve emeklerini ya da gelirlerini aileye özgüleyen ergin altsoylara, bu emek ya da gelirlerinin karşılığında uygun bir bedel ödenmesi kabul edilmiştir. Burada ergin altsoyların aileye özgüledikleri emek ya da gelirleri nedeniyle bir denkleştirme alacağı söz konusudur.

İkinci fıkra, uyuşmazlık hâlinde, denkleştirme alacağının miktarı, güvence altına alınması ve ödeme şeklinin hâkim tarafından belirleneceği düzenlenmektedir.

Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.

Açıklama

Ana ve babasıyla ya da büyük ana ve babasıyla birlikte yaşayıp emeğini veya gelirini aileye veren ergin çocuk ve torunların uygun bir bedel isteyebileceğini düzenler. Bu hakka altsoyun denkleştirme alacağı denir.

Tipik örnek, ergin olduktan sonra baba evinde kalıp ailenin tarlasında, dükkânında veya işletmesinde yıllarca ücret almadan çalışan ya da maaşını ailenin ortak giderlerine harcayan çocuktur. Bu emek ve gelir çoğu zaman aile malvarlığının korunmasına veya büyümesine katkı sağlar. Ana veya baba öldüğünde mallar bütün mirasçılar arasında paylaşılacağından, bu katkıyı yapan çocuk diğer mirasçılarla aynı payı alırsa emeğinin karşılığını alamamış olur. Madde bu dengesizliği gidermeyi amaçlar.

Alacağın şartları şunlardır:

• Alacaklı ergin bir altsoy, yani çocuk veya torun olmalıdır.
• Ana ve baba veya büyük ana ve baba ile birlikte yaşamalıdır.
• Emeğini veya gelirini aileye özgülemiş olmalıdır.

İkinci fıkraya göre bedelin miktarı, güvence altına alınması ve ödeme şekli konusunda taraflar anlaşamazsa hâkim karar verir.

Alacağın ne zaman istenebileceği ve zamanaşımına uğramadığı TMK m. 371'de düzenlenmiştir. Alacak kural olarak borçlunun ölümünde istenir ve terekenin borç ödemeden acze düşmesine yol açmamak kaydıyla tereke borcu sayılır (TMK m. 641/2).