TMK Madde 37 – Görevliler
TMK Madde 37 metni
Genel olarak / Görevliler
Madde 37
Kişisel durum sicili, Devletçe atanan memurlar tarafından tutulur. Sicil kayıtlarını tutmak ve örnek vermek bu memurların görevidir.
Yabancı memleketlerdeki Türkiye temsilcilerine, Cumhurbaşkanlığının onayı ile nüfus memurluğu yetkisi verilebilir.2
Değişiklik notları
- 2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı KHK’nin 139 uncu maddesiyle, bu fıkrada yer alan “Dışişleri Bakanlığının önerisi, İçişleri Bakanlığının katılması ve Başbakanlığın” ibaresi “Cumhurbaşkanlığının” şeklinde değiştirilmiştir. ↩
Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.
TMK Madde 37 gerekçesi
Yürürlükteki Kanunun 36 ncı maddesini karşılamaktadır.
Yürürlükteki maddenin birinci fıkrasındaki "Devletçe mansup memurları" ifadesi yerine "Devletçe atanan memurlar" ifadesi, maddenin İsviçre aslından aynen alınmıştır. İsviçre'de "Devlet memurlarını" kilise memurlarından ayırt etmek amacıyla bu ifade kullanılmıştır. Çeviri yoluyla bize de aynen bu şekilde geçmiştir. Oysa Ülkemizde bizde kişisel durum sicilini tutan memurların tamamı Devlet memurudur.
Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.
Açıklama
Madde, kişisel durum sicilinin Devletçe atanan memurlarca tutulacağını ve yurt dışındaki Türkiye temsilciliklerine nüfus memurluğu yetkisi verilebileceğini düzenler.
Türkiye'de bu görev, İçişleri Bakanlığı Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğüne bağlı nüfus müdürlüklerinde çalışan memurlar ile yurt dışında dış temsilciliklerde bu işle görevlendirilen memurlar tarafından yürütülür. Nüfus memurları doğum, ölüm, evlenme ve boşanma gibi olayları kütüğe işler, mahkeme kararlarını kayda geçirir ve kayıtlardan örnek verir. Nüfus kayıt örneği bu belgelerin en bilinenidir.
Kayıtlardan örnek vermek de memurun kanuni görevidir. İlgili kişi, kendi kaydına ilişkin belgeyi isteyebilir; bu belgeler resmî sicilin içeriğini gösterdiği için mahkemelerde ve resmî kurumlarda ispat aracı olarak kullanılır (TMK m. 7).
İkinci fıkra yurt dışındaki işlemlerle ilgilidir. Yabancı ülkelerdeki Türkiye temsilciliklerine, yani büyükelçilik ve konsolosluklara, Cumhurbaşkanlığının onayıyla nüfus memurluğu yetkisi verilebilir. Almanya veya Hollanda'da yaşayan bir vatandaş, doğum, evlenme ve ölüm gibi olayları bu yetkiye sahip konsolosluğa bildirerek Türkiye'deki kütüğe işletebilir.
Bu fıkradaki "Dışişleri Bakanlığının önerisi, İçişleri Bakanlığının katılması ve Başbakanlığın" ibaresi 2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameyle "Cumhurbaşkanlığının" şeklinde değiştirilmiştir. Gerekçe maddenin ilk metnine aittir ve yalnızca birinci fıkrayı ele alır.
Gerekçe, "Devletçe atanan" ifadesinin İsviçre'deki kaynak metinden geldiğini açıklar. İsviçre'de bu ifade, devlet memurlarını kilise görevlilerinden ayırmak için kullanılmıştır. Gerekçeye göre Türkiye'de kişisel durum sicilini tutan görevlilerin tamamı zaten devlet memurudur; ifade çeviri yoluyla metne geçmiştir.
Memurların sicili tutarken verdikleri zararlardan Devletin sorumluluğu TMK m. 38'de düzenlenmiştir. Sicilin tutulmasına ilişkin ayrıntılı kurallar ise 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanununda yer alır.