TMK Madde 36 – Sicil
TMK Madde 36 metni
Genel olarak / Sicil
Madde 36
Kişisel durum, bu amaçla tutulan resmî sicille belirlenir.
Bu sicilin tutulmasına ve zorunlu bildirimlerin yapılmasına ilişkin esaslar, ilgili kanunda gösterilir.
Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.
TMK Madde 36 gerekçesi
Yürürlükteki Kanunun 35 inci maddesini karşılamaktadır.
Bu maddenin yer aldığı İkinci Ayırımın "Ahvali Şahsiye Sicil Kayıtları" şeklindeki başlığı "Kişisel Durum Sicili" biçiminde daha anlaşılır hâle getirilmiştir.
Madde 1984 tarihli Öntasarının 36 ncı maddesinden esinlenilerek kaleme alınmıştır.
Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.
Açıklama
Madde, kişisel durumun bu amaçla tutulan resmî bir sicille belirleneceğini ve sicilin tutulmasına ilişkin esasların ayrı bir kanunda düzenleneceğini öngörür.
Kişisel durum, kişinin doğumu, ölümü, soybağı, medeni hâli, adı ve soyadı, cinsiyeti ve vatandaşlığı gibi aile ve toplum içindeki hukuki konumunu gösteren bilgilerdir. Türkiye'de kişisel durum sicili, halk arasında nüfus kaydı olarak bilinen nüfus kütükleridir.
Medenî Kanun bu sicilin nasıl tutulacağını ayrıntılı olarak düzenlemez; bunu özel kanuna bırakır. Kanunun kabul edildiği dönemde bu alan 1587 sayılı Nüfus Kanunuyla düzenleniyordu. Bugün nüfus kütüklerinin tutulması, olayların bildirilmesi ve kayıtların düzenlenmesi 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanununa tabidir.
Kişisel durum sicilindeki kayıtlar resmî sicil niteliğindedir ve gösterdikleri olguların doğruluğuna kanıt oluşturur (TMK m. 7 ve 30). Bu kayıtlar ancak mahkeme kararıyla düzeltilebilir (TMK m. 39). Sicilin kimler tarafından tutulacağı TMK m. 37'de, sicilin tutulmasından doğan zararlardan sorumluluk TMK m. 38'de düzenlenmiştir.
Yurt dışında yaşayan Türk vatandaşları da bu sicile kayıtlıdır. Yurt dışında gerçekleşen doğum, evlenme, boşanma ve ölüm gibi olayların Türkiye'deki kayda geçmesi için dış temsilciliklere veya nüfus müdürlüklerine bildirim yapılması gerekir. Yabancı mahkemelerin verdiği boşanma kararları ise kural olarak Türkiye'de tanınmadıkça nüfusa işlenmez; anlaşmalı veya çekişmesiz olarak verilmiş kararlar belirli koşullarla idari yoldan da tescil ettirilebilir.
Gerekçe, bu bölümün "Ahvali Şahsiye Sicil Kayıtları" olan başlığının "Kişisel Durum Sicili" olarak değiştirildiğini belirtir.