TMK Madde 35 – Hükmü
TMK Madde 35 metni
Kişiliğin başlangıcı ve sonu / Gaiplik kararı / Hükmü
Madde 35
İlândan sonuç alınamazsa, mahkeme gaipliğe karar verir ve ölüme bağlı haklar, aynen gaibin ölümü ispatlanmış gibi kullanılır.
Gaiplik kararı ölüm tehlikesinin gerçekleştiği veya son haberin alındığı günden başlayarak hüküm doğurur.
Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.
TMK Madde 35 gerekçesi
Yürürlükteki Kanunun 34 üncü maddesini karşılamaktadır.
Madde sadeleştirilmek suretiyle yürürlükteki maddeden aynen alınmıştır. İkinci cümledeki "tıpkı gaibin ölümü tebeyyün etmiş gibi" ifadesi "aynen gaibin ölümü ispatlanmış gibi" şeklinde değiştirilmiştir.
Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.
Açıklama
Madde, ilandan sonuç alınamazsa mahkemenin gaipliğe karar vereceğini, bu kararın hangi sonuçları doğuracağını ve hangi tarihten itibaren etkili olacağını düzenler.
TMK m. 33'teki ilan süresi içinde kişinin sağ olduğunu ya da öldüğü tarihi gösteren bir bilgi gelmezse mahkeme gaipliğe karar verir. Bu kararla, kişinin ölümüne bağlı haklar, ölümü ispat edilmiş gibi kullanılabilir. Sonuç en çok miras hukukunda görülür: gaibin mirası mirasçılarına geçer.
İkinci fıkraya göre gaiplik kararı, karar tarihinden değil, ölüm tehlikesinin gerçekleştiği veya son haberin alındığı günden itibaren hüküm doğurur. Kimlerin mirasçı olacağı da bu tarihe göre belirlenir. Örneğin son haberin alındığı tarihte sağ olup karar tarihinden önce ölen bir kişi, gaibe mirasçı olabilir.
Gaiplik kararının etkileri ölümle tamamen aynı değildir:
- Gaibin evliliği kendiliğinden sona ermez. Eşin yeniden evlenebilmesi için ayrıca evliliğin feshine karar verilmesi gerekir (TMK m. 131).
- Gaibin mirasçıları, mirası alırken gaibin geri dönmesi ihtimaline karşı güvence göstermek zorundadır. Gaip geri dönerse mirasçılar aldıklarını iade etmekle yükümlü olabilir.
Gaiplik kararı, hâkimin bildirmesi üzerine ölüm kütüğüne kaydedilir (TMK m. 45).
Gerekçeye göre madde sadeleştirilerek eski metinden aynen alınmış, "tıpkı gaibin ölümü tebeyyün etmiş gibi" ifadesi "aynen gaibin ölümü ispatlanmış gibi" olarak değiştirilmiştir.