TMK Madde 346 – Koruma önlemleri

TMK Madde 346 metni

Çocuğun korunması / Koruma önlemleri

Madde 346

Çocuğun menfaati ve gelişmesi tehlikeye düştüğü takdirde, ana ve baba duruma çare bulamaz veya buna güçleri yetmezse hâkim, çocuğun korunması için uygun önlemleri alır.

Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.

TMK Madde 346 gerekçesi

Yürürlükteki Kanunun 272 nci maddesini karşılayan bu madde, 1984 tarihli Öntasarının 263 üncü maddesinden bazı ufak ifade değişiklikleri yapılmak suretiyle alınmıştır. Yürürlükteki metinde yer alan ana ve babanın "vazifelerini ifa etmemeleri" koşulu dar görülmüş ve çocuğun menfaati ve gelişmesinin tehlikeye düşmesi, ana ve babanın bu duruma çare bulamamaları veya buna güçlerinin yetmemesi hâlini de kapsayacak şekilde daha geniş bir ifade şekli tercih edilmiştir.

Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.

Açıklama

Bu madde, çocuğun menfaati ve gelişmesi tehlikeye düştüğünde ve ana ve baba buna çare bulamadığında hâkimin uygun koruma önlemlerini alacağını düzenler.

Çocuğun korunmasına ilişkin hükümler kademeli bir yapı kurar. Bu madde en genel ve en hafif müdahaleyi düzenler. Daha ağır önlemler çocuğun bir aile yanına veya kuruma yerleştirilmesi (TMK m. 347) ve velayetin kaldırılmasıdır (TMK m. 348).

Hâkimin müdahalesi için iki şart birlikte aranır:

• Çocuğun menfaati ve gelişmesi tehlikede olmalıdır.
• Ana ve baba duruma çare bulamıyor veya buna güçleri yetmiyor olmalıdır.

Gerekçeye göre 743 sayılı eski Kanundaki "vazifelerini ifa etmemeleri" şartı dar bulunmuş ve daha geniş bir ifade seçilmiştir. Bu nedenle ana ve babanın kusurlu olup olmadığına bakılmaz; çocuğun karşı karşıya olduğu tehlike ve ana ve babanın bunu gideremiyor olması yeterlidir.

Önlemin ne olacağını hâkim somut duruma göre belirler. Ana ve babaya belirli konularda talimat verilmesi, ailenin bir uzmandan danışmanlık almasının sağlanması, çocuğun tedavi veya eğitimine yönelik düzenlemeler yapılması bu önlemlere örnektir. Korunma ihtiyacı olan çocuklar için 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu da danışmanlık, eğitim, bakım, sağlık ve barınma tedbirleri öngörür.

Alınan önlemler koşullar değiştiğinde yeni duruma uyarlanır (TMK m. 351).