TMK Madde 331 – Durumun değişmesi
TMK Madde 331 metni
Çocukların bakım ve eğitim giderlerini karşılama / Durumun değişmesi
Madde 331
Durumun değişmesi hâlinde hâkim, istem üzerine nafaka miktarını yeniden belirler veya nafakayı kaldırır.
Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.
TMK Madde 331 gerekçesi
Yürürlükteki Kanunda bulunmayan bu hüküm de 1984 tarihli Öntasarının 251 inci maddesinden alınmıştır. Maddede, çocuğun ihtiyaçlarında veya ana ve babanın ödeme gücünde veya benzeri hayat koşullarının değişmesi hâlinde, hâkim tarafından nafaka miktarının yeniden belirlenmesi veya nafakanın tamamen kaldırılması olanağı düzenlenmiştir.
Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.
Açıklama
Bu madde, koşullar değiştiğinde hâkimin istem üzerine çocuk nafakasını yeniden belirleyebileceğini veya tamamen kaldırabileceğini düzenler.
Nafaka kararı verildiği andaki koşullara göre belirlenir. Bu koşullar zamanla değişebilir. Çocuğun okula başlaması veya bir hastalık nedeniyle giderlerinin artması, nafaka yükümlüsünün işini kaybetmesi ya da gelirinin önemli ölçüde yükselmesi, çocuğun kendi gelir elde etmeye başlaması bu tür değişikliklere örnektir. Böyle bir durumda nafaka artırılabilir, azaltılabilir veya kaldırılabilir. Örneğin çocuk nafaka yükümlüsü olan ana veya babanın yanına taşınmışsa nafakanın kaldırılması istenebilir.
Hâkim bu kararı kendiliğinden vermez; ana veya babanın ya da çocuğun istemi gerekir.
Bu madde ile TMK m. 330/3 farklı durumları düzenler. TMK m. 330/3'te hâkim, nafakanın gelecek yıllarda ne miktarda ödeneceğini baştan karara bağlar. Bu maddede ise sonradan ortaya çıkan bir değişikliğe dayanılarak yeni bir karar istenir. Boşanmada hükmedilen nafakalar için benzer kural TMK m. 176'da yer alır.
Çocuk ergin olduğunda bakım borcu kural olarak kendiliğinden sona erer; eğitimine devam eden ergin çocuğun durumu TMK m. 328/2'de ayrıca düzenlenmiştir.