TMK Madde 330 – Nafaka miktarının takdiri

TMK Madde 330 metni

Çocukların bakım ve eğitim giderlerini karşılama / Nafaka miktarının takdiri

Madde 330

Nafaka miktarı, çocuğun ihtiyaçları ile ana ve babanın hayat koşulları ve ödeme güçleri dikkate alınarak belirlenir. Nafaka miktarının belirlenmesinde çocuğun gelirleri de göz önünde bulundurulur.

Nafaka her ay peşin olarak ödenir.

Hâkim istem hâlinde, irat biçiminde ödenmesine karar verilen nafakanın gelecek yıllarda tarafların sosyal ve ekonomik durumlarına göre ne miktarda ödeneceğini karara bağlayabilir.

Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.

TMK Madde 330 gerekçesi

Yürürlükteki Kanunda bu maddeyi karşılayan bir hüküm yoktur. Maddede İsviçre Medenî Kanununun 285 inci maddesinin birinci fıkrasından etkilenen 1984 tarihli Öntasarının 250 nci maddesi örnek alınmıştır. Birinci fıkrada, nafakanın belirlenmesinde dikkate alınacak hususlar düzenlenmiş; ikinci fıkrada ise, belirlenecek nafakanın her ay peşin olarak ödeneceği belirtilmiştir. Üçüncü fıkrada da, hâkimin istem hâlinde, irat biçiminde ödenmesine karar verilen nafakanın gelecek yıllarda tarafların sosyal ve ekonomik durumlarına göre ödenmesi gereken miktarı belirleyebileceği öngörülmüştür.

Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.

Açıklama

Bu madde, çocuk için ödenecek nafakanın miktarının nasıl belirleneceğini, ne zaman ödeneceğini ve gelecek yıllardaki artışın baştan kararlaştırılabileceğini düzenler.

Hâkim nafaka miktarını belirlerken üç unsuru birlikte değerlendirir:

• çocuğun ihtiyaçları: yaşı, sağlık durumu, eğitimi ve alışık olduğu yaşam düzeyi,
• ana ve babanın hayat koşulları ve ödeme güçleri,
• çocuğun kendi gelirleri, örneğin bir kira geliri veya burs.

Nafaka, ana ve babanın ödeme güçleri oranında paylaştırılır. Çocuğun yanında kaldığı ana veya babanın katkısı çoğu zaman bakım ve gözetim biçiminde olur; hâkim bunu da hesaba katar.

İkinci fıkraya göre nafaka her ay peşin, yani ayın başında ödenir.

Üçüncü fıkraya göre hâkim, taraflardan biri isterse, aylık olarak ödenecek nafakanın gelecek yıllarda hangi miktarda ödeneceğini de karara bağlayabilir. Böylece her yıl yeni bir artış davası açılması gerekmez. Artış, örneğin her yıl resmî enflasyon oranında olacak şekilde belirlenebilir. Böyle bir istem yoksa hâkim artışa kendiliğinden karar vermez. Boşanmada hükmedilen nafakalar için aynı imkân TMK m. 176'da tanınmıştır.

Koşullar sonradan önemli ölçüde değişirse nafaka yeniden belirlenebilir veya kaldırılabilir (TMK m. 331).

Yabancı unsurlu durumlarda nafaka talepleri, nafaka alacaklısının mutad meskeni hukukuna tabidir (MÖHUK m. 19). Mutad mesken, kişinin hayatını fiilen sürdürdüğü ve yerleşik olarak yaşadığı yerdir. Nafaka isteyen çocuk Almanya'da yaşıyorsa Türk mahkemesi de nafaka konusunda Alman hukukunu uygular. Yurt dışında verilmiş bir nafaka kararının Türkiye'de icra edilebilmesi için tenfiz kararı gerekir (MÖHUK m. 50).