TMK Madde 320 – Evlâtlık işlemlerinde aracılık
TMK Madde 320 metni
Evlâtlık işlemlerinde aracılık
Madde 320
Küçüklerin evlât edinilmesine ilişkin aracılık faaliyetleri, ancak Cumhurbaşkanınca yetki verilen kurum ve kuruluşlarca yapılır.
Aracılık faaliyetlerinin yürütülmesine ilişkin hususlar Cumhurbaşkanınca çıkarılan yönetmelikle düzenlenir.
Değişiklik notları
- 2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı KHK’nin 139 uncu maddesiyle, bu maddenin birinci fıkrasında yer alan “Bakanlar Kurulunca” ibaresi “Cumhurbaşkanınca” ve ikinci fıkrasında yer alan “tüzükle” ibaresi “Cumhurbaşkanınca çıkarılan yönetmelikle” şeklinde değiştirilmiştir.
Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.
TMK Madde 320 gerekçesi
Evlât edinme işlemlerinde aracılık faaliyetlerini düzenleyen bu madde, bazı gerekli değişiklikler dışında, İsviçre Medenî Kanununun 269c maddesinden alınmıştır.
İkinci fıkrada ise, aracılık faaliyetlerinin yürütülmesine ilişkin kuralların tüzükle düzenleneceği hükme bağlanmıştır.
Maddeye göre Devlet, küçüklerin evlât edinilmesine ilişkin aracılık faaliyetlerini bizzat kendi kurumları aracılığı ile yerine getirecektir.
Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.
Açıklama
Bu madde, küçüklerin evlat edinilmesinde aracılık faaliyetlerini kimlerin yürütebileceğini ve bu faaliyetlere ilişkin kuralların nasıl belirleneceğini düzenler.
Aracılık, evlat edinilecek çocuk ile evlat edinmek isteyen kişiler arasında bağlantı kurulması ve bu sürecin yürütülmesidir. Başvuruların alınması, adayların incelenmesi ve çocuğun aileye yerleştirilmesi bu kapsamdadır. Bu işleri herkes yapamaz; yalnızca Cumhurbaşkanınca yetki verilen kurum ve kuruluşlar yürütebilir. Gerekçeye göre amaç, küçüklerin evlat edinilmesindeki aracılığın Devletin kendi kurumları eliyle yapılmasıdır. Böylece evlat edinme süreci denetimsiz kişisel girişimlere bırakılmamış olur.
Aracılık faaliyetlerinin nasıl yürütüleceği Cumhurbaşkanınca çıkarılan yönetmelikle düzenlenir.
Aracılık yapan kurumun kanunda başka bir rolü de vardır. Gelecekte evlat edinilmek üzere bir kuruma yerleştirilen küçük için ana veya babanın rızasının aranıp aranmayacağına, aracılık yapan kurumun istemi üzerine de karar verilebilir (TMK m. 312/1).
Madde 2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 139. maddesiyle değiştirilmiştir. Birinci fıkradaki "Bakanlar Kurulunca" ibaresi "Cumhurbaşkanınca", ikinci fıkradaki "tüzükle" ibaresi de "Cumhurbaşkanınca çıkarılan yönetmelikle" olmuştur. Gerekçe ilk metne aittir; bu nedenle gerekçede tüzükten söz edilir.