TMK Madde 315 – Genel olarak

TMK Madde 315 metni

Şekil ve usul / Genel olarak

Madde 315

Evlât edinme kararı, evlât edinenin oturma yeri; birlikte evlât edinmede eşlerden birinin oturma yeri mahkemesince verilir. Mahkeme kararıyla birlikte evlâtlık ilişkisi kurulmuş olur.

Evlât edinme başvurusundan sonra evlât edinenin ölümü veya ayırt etme gücünü kaybetmesi, diğer koşullar bundan etkilenmediği takdirde evlât edinmeye engel olmaz.

Başvurudan sonra küçük ergin olursa, koşulları daha önceden yerine getirilmiş olmak kaydıyla küçüklerin evlât edinilmesine ilişkin hükümler uygulanır.

Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.

TMK Madde 315 gerekçesi

Madde ilk fıkrada yapılan bazı gerekli değişiklikler dışında, İsviçre Medenî Kanununun 268 inci maddesinden alınmıştır.

Birinci fıkrada, evlât edinmenin, evlât edinenin veya birlikte evlât edinmede eşlerden birinin oturma yeri mahkemesince verilecek bir kararla gerçekleşeceği hükme bağlanmış; ikinci fıkrada, evlât edinenin evlât edinme başvurusundan sonra ölmesinin veya ayırt etme gücünü kaybetmesinin, evlât edinmenin diğer koşulları bundan etkilenmemiş olmak koşuluyla, evlât edinmeye engel olmayacağı düzenlenmiş ve son fıkrada da, küçüğün başvurudan sonra ergin olması hâlinde, koşulları daha önceden yerine getirilmiş olmak kaydıyla, küçüklerin evlât edinilmesine ilişkin hükümlerin uygulanacağı belirtilmiştir.

Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.

Açıklama

Evlât edinme mahkeme kararıyla gerçekleşir; madde yetkili mahkemeyi ve başvurudan sonra evlât edinenin ölmesi veya küçüğün ergin olmasının sonuçlarını düzenler.

Türk hukukunda evlât edinme bir sözleşmeyle değil, mahkeme kararıyla gerçekleşir; evlâtlık ilişkisi kararla birlikte kurulur. Karar, evlât edinenin oturduğu yer mahkemesince verilir. Eşler birlikte evlât ediniyorsa eşlerden birinin oturduğu yer mahkemesi yetkilidir. Evlât edinme işlerine aile mahkemesi bakar. Mahkeme karar vermeden önce evlât edinen ile edinilenin durumunu kapsamlı biçimde araştırır ve onları dinler (TMK m. 316).

İkinci fıkraya göre evlât edinen, başvurudan sonra ölse veya ayırt etme gücünü kaybetse bile mahkeme evlât edinmeye karar verebilir. Bunun için evlât edinmenin diğer koşullarının bu durumdan etkilenmemiş olması, özellikle evlât edinmenin hâlâ küçüğün yararına olması gerekir. Böylece uzun süre bakılıp büyütülen çocuk, evlât edinenin dava sürerken ölmesi yüzünden evlât edinilme imkânını kaybetmez.

Üçüncü fıkra, başvurudan sonra ergin olan küçüğü korur. Başvuru sırasında küçük olan kişi dava sürerken on sekiz yaşını doldurursa ve küçüklere ilişkin koşullar daha önce yerine getirilmişse, küçüklerin evlât edinilmesine ilişkin hükümler uygulanmaya devam eder. Böylece daha sıkı koşullara bağlı olan ergin evlât edinme kurallarına (TMK m. 313) geçilmez.

Yabancı unsurlu evlât edinmelerde evlât edinme ehliyeti ve şartları, taraflardan her birinin millî hukukuna göre belirlenir (MÖHUK m. 18/1). Yurt dışında verilmiş bir evlât edinme kararının Türkiye'de hüküm doğurması ve nüfus kaydına işlenmesi için tanınması gerekir (MÖHUK m. 58).