TMK Madde 31 – Ölüm karinesi
TMK Madde 31 metni
Kişiliğin başlangıcı ve sonu / Sağ olmanın ve ölümün ispatı / İspat araçları / Ölüm karinesi
Madde 31
Bir kimse, ölümüne kesin gözle bakılmayı gerektiren durumlar içinde kaybolursa, cesedi bulunamamış olsa bile gerçekten ölmüş sayılır.
Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.
TMK Madde 31 gerekçesi
Yürürlükteki Kanunun 30 uncu maddesini karşılamaktadır.
Madde kenar başlığı ile birlikte sadeleştirilerek yeniden kaleme alınmıştır.
Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.
Açıklama
Madde, ölümüne kesin gözüyle bakılmasını gerektiren koşullarda kaybolan kişinin, cesedi bulunamasa bile ölmüş sayılacağını düzenler. Buna ölüm karinesi denir.
Ölüm normalde cesedin bulunması ve ölümün bir hekim tarafından tespitiyle belirlenir. Ancak bazı olaylarda kişinin öldüğü neredeyse kesindir, fakat cesedi bulunamaz. Batan bir gemide bulunup kurtulanlar arasında olmayan, büyük bir depremde göçük altında kaldığı bilinen veya yanan bir binada olduğu bilinen ve bir daha görülmeyen kişi bu duruma örnektir.
Bu koşullarda kişi, mahkemenin gaiplik kararına gerek olmadan gerçekten ölmüş sayılır. Ölü kaydı, olayın meydana geldiği yerin en büyük mülki amirinin, yani valinin veya kaymakamın emriyle nüfus kütüğüne işlenir (TMK m. 44). Bu ölüm, mirasın açılması ve evliliğin sona ermesi dahil olmak üzere gerçek bir ölümün bütün sonuçlarını doğurur.
Ölüm karinesi gaiplikten farklıdır. Gaiplikte kişinin ölümü yalnızca kuvvetli bir olasılıktır; mahkeme kararı gerekir, belirli bekleme süreleri ve ilan aşaması vardır (TMK m. 32–35). Ölüm karinesinde ise ölüm o kadar kesin görünür ki bu süreler beklenmez.
Karine olduğu için aksi ispat edilebilir. Her ilgili, kişinin ölü veya sağ olduğunun mahkemece tespitini dava edebilir (TMK m. 44/2). Ölmüş sayılan kişi sonradan ortaya çıkarsa kaydı bu yolla düzeltilir.
Gerekçeye göre madde, kenar başlığıyla birlikte sadeleştirilerek yeniden yazılmıştır.