TMK Madde 308 – Küçüğün rızası ve yaşı
TMK Madde 308 metni
Küçüklerin evlât edinilmesi / Küçüğün rızası ve yaşı
Madde 308
Evlât edinilenin, evlât edinenden en az onsekiz yaş küçük olması şarttır.
Ayırt etme gücüne sahip olan küçük, rızası olmadıkça evlât edinilemez.
Vesayet altındaki küçük, ayırt etme gücüne sahip olup olmadığına bakılmaksızın vesayet dairelerinin izniyle evlât edinilebilir.
Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.
TMK Madde 308 gerekçesi
Madde İsviçre Medenî Kanununun 265 inci maddesinden, bu hükmün birinci fıkrasında değişiklik yapılmak suretiyle alınmıştır. Söz konusu değişiklik, kaynak maddedeki onaltı yaş farkı sınırının birinci fıkrada onsekize çıkarılmış olmasıdır. İkinci ve üçüncü fıkralar, yürürlükteki Kanunun 254 üncü maddesini karşılamaktadır.
Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.
Açıklama
Madde, evlât edinen ile evlâtlık arasındaki en az on sekiz yaş farkını, küçüğün rızasını ve vesayet dairelerinin iznini düzenler.
Birinci fıkraya göre evlât edinilen, evlât edinenden en az on sekiz yaş küçük olmalıdır. Bu fark, evlât edinme ilişkisinin doğal bir ana-baba ve çocuk ilişkisine benzemesini amaçlar. Gerekçeye göre kaynak İsviçre Kanunundaki on altı yaşlık fark, Türk Kanununda on sekize çıkarılmıştır.
İkinci fıkraya göre ayırt etme gücüne sahip küçük, kendi rızası olmadan evlât edinilemez. Ayırt etme gücü, kişinin akla uygun biçimde davranabilme yeteneğidir (TMK m. 13). Kanun bunun için belirli bir yaş öngörmez; küçüğün olgunluğu her olayda ayrıca değerlendirilir. Küçüğün rızası, ana ve babasının rızasından ayrı bir koşuldur (TMK m. 309).
Üçüncü fıkra vesayet altındaki küçükleri düzenler. Velayet altında bulunmayan küçük, örneğin ana ve babası ölmüş çocuk, vesayet altına alınır (TMK m. 404). Böyle bir küçük, ayırt etme gücü bulunsun veya bulunmasın, ancak vesayet dairelerinin izniyle evlât edinilebilir. Küçüğün ayırt etme gücüne sahip olması bu izni gereksiz kılmaz. Vesayet daireleri, vesayet makamı olan sulh hukuk mahkemesi ile denetim makamı olan asliye hukuk mahkemesidir (TMK m. 397).