TMK Madde 307 – Tek başına evlât edinme

TMK Madde 307 metni

Küçüklerin evlât edinilmesi / Tek başına evlât edinme

Madde 307

Evli olmayan kişi otuz yaşını doldurmuş ise tek başına evlât edinebilir.

Otuz yaşını doldurmuş olan eş, diğer eşin ayırt etme gücünden sürekli olarak yoksunluğu veya iki yılı aşkın süreden beri nerede olduğunun bilinmemesi ya da mahkeme kararıyla iki yılı aşkın süreden beri eşinden ayrı yaşamakta olması yüzünden birlikte evlât edinmesinin mümkün olmadığını ispat etmesi hâlinde, tek başına evlât edinebilir.

Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.

TMK Madde 307 gerekçesi

Tek başına evlât edinmeyi düzenleyen bu madde, İsviçre Medenî Kanununun 264b maddesinden bazı değişiklikler yapılmak suretiyle alınmıştır.

Birinci fıkraya göre, evli olmayan kişi otuz yaşını doldurmuş ise tek başına evlât edinebilir.

İkinci fıkrada ise, eşlerin ancak birlikte evlât edinebilecekleri kuralının ikinci istisnası yer almaktadır. Buna göre, otuz yaşını doldurmuş olan eş, diğer eşin ayırt etme gücünden sürekli olarak yoksunluğu veya iki yılı aşkın süreden beri nerede olduğunun bilinmemesi ya da mahkeme kararıyla en az iki yılı aşkın süreden beri eşinden ayrı yaşamakta olması yüzünden birlikte evlât edinmelerine olanak bulunmadığını kanıtlaması hâlinde, tek başına evlât edinebilir.

Böylece, bir kimse evli ise ve evliliği de beş yılı doldurmuş ise otuz yaşını doldurmamış olsa bile eşiyle birlikte evlât edinebilecekken; tek başına evlât edinme için her zaman otuz yaşının dolmuş olması gerekmektedir.

Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.

Açıklama

Madde, evli olmayan kişinin ve istisnai durumlarda evli bir kişinin tek başına evlât edinebilmesini düzenler; her iki hâlde de evlât edinenin otuz yaşını doldurmuş olması gerekir.

Birinci fıkraya göre evli olmayan kişi, yani hiç evlenmemiş, boşanmış veya eşi ölmüş biri, otuz yaşını doldurmuşsa tek başına evlât edinebilir. Evli olmayan iki kişi ise birlikte evlât edinemez (TMK m. 306/1).

İkinci fıkra evli kişiler için bir istisnadır. Kural, eşlerin ancak birlikte evlât edinebilmesidir. Ancak birlikte evlât edinme aşağıdaki sebeplerden biriyle mümkün değilse otuz yaşını doldurmuş eş tek başına evlât edinebilir:

• Diğer eş sürekli olarak ayırt etme gücünden yoksundur.
• Diğer eşin iki yılı aşkın süredir nerede olduğu bilinmemektedir.
• Eşler mahkeme kararıyla iki yılı aşkın süredir ayrı yaşamaktadır.

Bu sebeplerden birinin varlığını evlât edinmek isteyen eş ispatlamalıdır. Mahkeme kararıyla ayrı yaşamaya örnek olarak hâkimin boşanma yerine ayrılığa karar verdiği durum gösterilebilir (TMK m. 170).

Gerekçenin belirttiği gibi eşler birlikte evlât edinirken en az beş yıllık evlilik varsa otuz yaş aranmaz (TMK m. 306/2). Tek başına evlât edinmede ise otuz yaş koşulu her durumda aranır.

Tek başına evlât edinen kişi için de TMK m. 305'teki genel koşullar ve TMK m. 308'deki en az on sekiz yaş farkı geçerlidir. Ayırt etme gücüne sahip olmayan küçük evlâtlığın nüfus kaydına, ana veya baba adı olarak evlât edinenin adı yazılır (TMK m. 314/4).