TMK Madde 304 – Ananın malî hakları

TMK Madde 304 metni

Babalık hükmü / Ananın malî hakları

Madde 304

Ana, babalık davası ile birlikte veya ayrı olarak baba veya mirasçılarından aşağıdaki giderlerin karşılanmasını isteyebilir:

1. Doğum giderleri,

2. Doğumdan önceki ve sonraki altışar haftalık geçim giderleri,

3. Gebelik ve doğumun gerektirdiği diğer giderler.

Çocuk ölü doğmuş olsa bile hâkim, bu giderlerin karşılanmasına karar verebilir.

Üçüncü kişiler veya sosyal güvenlik kuruluşlarınca anaya yapılan ödemeler, hakkaniyet ölçüsünde tazminattan indirilir.

Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.

TMK Madde 304 gerekçesi

Maddede babalık davasında, yürürlükteki Kanundan farklı olarak, malî ve şahsî sonuçlu babalık davası ayırımına yer verilmemiş; ancak ananın malî taleplerde bulunma olanağı da doğal olarak gözardı edilmemiştir. Yürürlükteki Kanunun 304 üncü maddesini karşılayan bu madde, ananın gebelik ve doğumdan kaynaklanan giderlerin karşılanmasını isteyebilme olanağını düzenlemektedir. İstemin muhatabı baba veya -onun ölümü hâlinde- mirasçılarıdır. Maddenin üçüncü fıkrasında bir denkleştirme hükmü yer almaktadır.

Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.

Açıklama

Ana, doğum giderlerini, doğumdan önceki ve sonraki altışar haftalık geçim giderlerini ve gebelik giderlerini babadan isteyebilir.

Ana bu istemi babalık davasıyla birlikte ileri sürebileceği gibi ayrı bir davayla da ileri sürebilir. İstem babaya, baba ölmüşse mirasçılarına yöneltilir. Karşılanması istenebilecek giderler şunlardır:

• doğum giderleri, örneğin hastane ve doktor masrafları,
• doğumdan önceki altı hafta ile doğumdan sonraki altı haftalık dönemde ananın geçim giderleri,
• gebelik ve doğumun gerektirdiği diğer giderler, örneğin gebelik boyunca yapılan kontrol ve tedavi masrafları.

Çocuk ölü doğmuş olsa bile hâkim bu giderlerin karşılanmasına karar verebilir.

Ana bu giderler için üçüncü kişilerden veya sosyal güvenlik kuruluşlarından ödeme almışsa, örneğin doğum masrafları sağlık sigortasınca karşılanmışsa, bu ödemeler hakkaniyet ölçüsünde istenecek tutardan indirilir. Böylece ana aynı gider için iki kez ödeme almaz.

Gerekçeye göre 743 sayılı eski Kanun malî sonuçlu ve şahsî sonuçlu babalık davası ayrımı yapıyordu. 4721 sayılı Kanun bu ayrıma yer vermemiş, ananın malî istemlerini bu maddede ayrıca düzenlemiştir.

Bu madde yalnızca ananın kendi giderlerine ilişkindir. Çocuğun bakım ve eğitim giderleri için çocuk adına nafaka istenir (TMK m. 327 vd.). Babalık davasıyla birlikte istenen nafakaya hâkim, babalık olasılığını kuvvetli bulursa karardan önce de hükmedebilir (TMK m. 333).