TMK Madde 298 – Genel olarak

TMK Madde 298 metni

Tanıma / İptal davası / İlgililerin dava hakkı / Genel olarak

Madde 298

Ana, çocuk ve çocuğun ölümü hâlinde altsoyu, Cumhuriyet savcısı, Hazine ve diğer ilgililer tanımanın iptalini dava edebilirler.

Dava tanıyana, tanıyan ölmüşse mirasçılarına karşı açılır.

Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.

TMK Madde 298 gerekçesi

1984 tarihli Öntasarının 298 inci maddesinin ilk iki fıkrasından alınmıştır. Yürürlükteki Kanunun 293 ve 294 üncü maddeleri, itiraz hakkını anaya, çocuğa, çocuğun ölümü hâlinde onun altsoyuna, Hazineye ve diğer ilgililere tanımaktadır. Maddede ise anaya, çocuğa ve çocuğun ölümü hâlinde onun altsoyuna, Cumhuriyet savcısına, Hazineye ve diğer ilgililere tanımanın iptali davası açma hakkı tanınmıştır. Dava, ikinci fıkra gereğince, tanıyana veya tanıyan ölmüşse mirasçılarına yöneltilecektir.

Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.

Açıklama

Madde, tanıyan dışındaki kişilerin tanımanın iptali için dava açabileceğini ve davanın kime karşı açılacağını düzenler.

Tanıma, babanın tek taraflı beyanıyla yapılır ve ananın ya da çocuğun rızasına bağlı değildir (TMK m. 295). Bu nedenle tanımadan etkilenen kişilere, tanıyanın gerçek baba olmadığını ileri sürerek tanımayı ortadan kaldırma imkânı verilmiştir. Dava açabilecek olanlar şunlardır:

• ana,
• çocuk; çocuk ölmüşse onun altsoyu,
• Cumhuriyet savcısı,
• Hazine,
• diğer ilgililer. Tanıma yüzünden miras payı azalan kişiler, örneğin tanıyanın diğer çocukları, bu gruba girebilir.

Dava tanıyana, tanıyan ölmüşse onun mirasçılarına karşı açılır.

Davacı, tanıyanın çocuğun babası olmadığını ispatlamak zorundadır. Dava ana veya çocuk tarafından açılmışsa bu yük, ancak tanıyan gebe kalma döneminde anayla cinsel ilişkide bulunduğuna dair inandırıcı kanıtlar gösterdikten sonra doğar (TMK m. 299). Dava süreleri TMK m. 300'de düzenlenmiştir.

Gerekçeye göre 743 sayılı eski Kanun bu kişilere tanımaya "itiraz" hakkı tanıyordu. 4721 sayılı Kanun bunu bir iptal davası olarak düzenlemiş ve dava açabilecekler arasına Cumhuriyet savcısını eklemiştir. Mirasçısı bulunmayan kişinin mirası Devlete geçtiğinden (TMK m. 501) Hazinenin de tanımanın geçerliliğinde menfaati bulunabilir.