TMK Madde 278 – Kişisel mallar
TMK Madde 278 metni
Mal rejiminin sona ermesi ve tasfiye / Paylaşma usulü / Kişisel mallar
Madde 278
Mal ortaklığının eşlerden birinin ölümüyle sona ermesi hâlinde sağ kalan eş, edinilmiş mallara katılma rejiminde kişisel malı sayılabilecek olanların payına mahsuben kendisine verilmesini isteyebilir.
Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.
TMK Madde 278 gerekçesi
Madde İsviçre Medenî Kanununun 243 üncü maddesinden aynen alınmıştır.
Madde mal ortaklığının ölümle son bulması hâlinde, sağ kalan eşin, edinilmiş mallara katılma rejiminde kişisel malı sayılabilecek olanların payına mahsuben kendisine verilmesini hükme bağlamıştır. Bu hüküm sayesinde, eşin ortaklık mallarından kendisine isabet edecek payının verilmesi yerine, bu payına mahsuben, edinilmiş mallara katılma rejiminde eşlerin kişisel malı sayılabilecek malların bunun sahibi olan eşe verilmesi mümkün olacaktır.
Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.
Açıklama
Mal ortaklığı eşlerden birinin ölümüyle sona erdiğinde ortaklık malları yarı yarıya bölünür; yarısı sağ kalan eşe, diğer yarısı ölenin mirasçılarına geçer (TMK m. 276). Bu madde, sağ kalan eşin payının hangi mallardan oluşacağı konusunda ona bir istem hakkı tanır.
Sağ kalan eş, edinilmiş mallara katılma rejimi uygulansaydı kendi kişisel malı sayılacak olan değerlerin kendisine verilmesini isteyebilir. Kişisel mallar TMK m. 220'de sayılmıştır. Eşin evlenmeden önce sahip olduğu mallar ve evlilik sırasında miras yoluyla edindiği mallar bunun tipik örnekleridir.
"Payına mahsuben" ifadesi, bu malların eşe payına ek olarak değil, payının bir parçası olarak verileceği anlamına gelir. Eşin payı büyümez; yalnızca payın hangi mallardan karşılanacağı belirlenir. Örneğin eşin evlenmeden önce sahip olduğu ve ortaklık mallarına giren bir ev, değeri onun payından düşülerek kendisine bırakılabilir.
Boşanma gibi diğer sona erme hâllerinden farkı burada ortaya çıkar. O hâllerde eş, kişisel malı sayılacak değerleri paylaşmadan önce geri alır ve bunlar paylaşmaya hiç girmez (TMK m. 277). Ölüm hâlinde ise önce yarı yarıya paylaşma esas alınır; eş bu malları ancak kendi payına sayılmak üzere alabilir. Aile konutu ve ev eşyası için benzer bir istem hakkı TMK m. 279'da ayrıca düzenlenmiştir.