TMK Madde 277 – Diğer hâllerde

TMK Madde 277 metni

Mal rejiminin sona ermesi ve tasfiye / Paylaşma / Diğer hâllerde

Madde 277

Boşanma veya evliliğin iptali sebebiyle ya da kanun veya mahkeme kararı gereğince mal ayrılığına geçiş hâllerinde, her eş edinilmiş mallara katılma rejiminde kendi kişisel malı sayılacak olanları ortaklık mallarından geri alır.

Geri kalan ortaklık malları eşler arasında yarı yarıya paylaşılır.

Yasal paylaşmanın değiştirilmesine ilişkin anlaşmalar, ancak mal rejimi sözleşmesinde bunun açıkça öngörülmüş olması hâlinde geçerlidir.

Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.

TMK Madde 277 gerekçesi

Madde İsviçre Medenî Kanununun 242 nci maddesinden aynen alınmıştır.

Bir önceki hükümden farklı olarak, bu hükümle mal ortaklığı rejiminin boşanma veya evliliğin iptali sebeplerinden biriyle ya da kanun veya mahkeme kararıyla mal ayrılığına geçiş sebebiyle sona ermesi hâllerinde paylaşmanın nasıl yapılacağı düzenlenmiştir.

Madde, mal ortaklığını sona erdiren diğer hâllerde, edinilmiş mallara katılma rejiminde olduğu gibi, eşin kendi kişisel malı sayılan mallarını ortaklık mallarından ayırdedip alma hakkına yer vermiştir.

Eşlerin edinilmiş mallara katılma rejiminde kişisel mal sayılan mallarını ayırdedip almasından sonra geri kalan ortaklık mallarının eşler arasında yarı yarıya paylaşılması esası kabul edilmiştir.

Maddenin üçüncü fıkrasında, bu paylaşma oranlarının değiştirilmesine ilişkin anlaşmaların, ancak mal rejimi sözleşmesiyle ve bu sözleşmede bunun açıkça öngörülmesiyle mümkün olduğu hükme bağlanmıştır.

Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.

Açıklama

Mal ortaklığı, eşlerin mal rejimi sözleşmesiyle seçebilecekleri rejimlerden biridir. Eşler böyle bir sözleşme yapmamışsa edinilmiş mallara katılma rejimi uygulanır (TMK m. 202). Mal ortaklığında eşlerin malvarlığı ortaklık malları ve kişisel mallar olarak ikiye ayrılır (TMK m. 256).

Bu madde, mal ortaklığının ölüm ve başka bir rejime geçiş dışındaki sebeplerle sona erdiği durumlarda paylaşmanın nasıl yapılacağını gösterir. Bu sebepler boşanma, evliliğin iptali ve kanun gereği ya da mahkeme kararıyla mal ayrılığına geçiştir. Ölüm ve sözleşmeyle başka bir rejime geçme hâlleri TMK m. 276'da ayrıca düzenlenmiştir.

Paylaşma iki aşamada yapılır:

• Önce her eş, edinilmiş mallara katılma rejimi uygulansaydı kişisel malı sayılacak olan değerleri ortaklık mallarından geri alır. Bunlar TMK m. 220'de sayılmıştır; evlenmeden önce eşe ait olan mallar ile evlilik sırasında miras yoluyla veya karşılıksız olarak edinilen mallar en bilinen örneklerdir.
• Geri kalan ortaklık malları eşler arasında yarı yarıya paylaşılır.

Böylece eşin evliliğe getirdiği veya karşılıksız edindiği mallar, boşanmada diğer eşle paylaşılmaz. Ölüm hâlinde ise bu mallar paylaşmadan önce ayrılmaz; ortaklık mallarının yarısı her eşe veya mirasçılarına verilir (TMK m. 276). Sağ kalan eş, bu tür malların kendi payına sayılarak kendisine verilmesini isteyebilir (TMK m. 278).

Yarı yarıya paylaşma kuralından ayrılmak mümkündür. Ancak bunun için eşlerin mal rejimi sözleşmesinde başka bir paylaşma esasını açıkça kararlaştırmış olmaları gerekir.