TMK Madde 276 – Ölüm veya diğer bir mal rejiminin kabulü hâlinde
TMK Madde 276 metni
Mal rejiminin sona ermesi ve tasfiye / Paylaşma / Ölüm veya diğer bir mal rejiminin kabulü hâlinde
Madde 276
Eşlerden birinin ölümü veya diğer bir mal rejiminin kabulü sebebiyle mal ortaklığının sona ermesi hâlinde, her eşe veya mirasçılarına ortaklık mallarının yarısı verilir.
Mal rejimi sözleşmesiyle başka bir paylaşma oranı kararlaştırılabilir.
Bu tür anlaşmalar altsoyun saklı paylarını zedeleyemez.
Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.
TMK Madde 276 gerekçesi
Madde İsviçre Medenî Kanununun 241 inci maddesinden aynen alınmıştır.
Maddede ölüm veya diğer bir mal rejiminin kabulüne dayanan son bulma hâlinde, ortaklık mallarının yarı yarıya paylaşılması ilkesi kabul edilmiştir. Bu payı isteme hakkı sağ ise eşin kendisine, ölmüşse mirasçılarına tanınmıştır.
Maddenin ikinci fıkrası yarı yarıya paylaşma esası yerine eşlerin mal rejimi sözleşmesinde başka bir oranı kabul edebileceklerini hükme bağlamıştır.
Maddenin son fıkrası eşler arasında paylaşma oranıyla ilgili anlaşmaların eşlerin altsoylarının saklı paylarını ihlâl edemeyeceğini öngörmüştür.
Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.
Açıklama
Madde, mal ortaklığı eşlerden birinin ölümüyle veya eşlerin başka bir mal rejimine geçmesiyle sona erdiğinde ortaklık mallarının nasıl paylaşılacağını düzenler.
Kural yarı yarıya paylaşmadır. Ortaklık mallarının yarısı her eşe verilir. Eşlerden biri ölmüşse onun yarısı mirasçılarına geçer ve terekeye girer. Sağ kalan eş, mal rejiminden aldığı bu yarı paydan ayrı olarak ölen eşin terekesinde yasal mirasçı olarak da pay alır (TMK m. 499). Bu nedenle önce mal rejimi tasfiye edilir, miras paylaşımı bundan sonra yapılır.
Eşler mal rejimi sözleşmesiyle başka bir paylaşma oranı kararlaştırabilir. Örneğin ölüm hâlinde ortaklık mallarının daha büyük bir kısmının veya tamamının sağ kalan eşe kalacağı öngörülebilir. Böyle bir anlaşma sağ kalan eşi güçlü biçimde korur.
Bu serbestinin sınırı altsoyun saklı payıdır. Saklı pay, kanunun belirli mirasçılara güvence altına aldığı ve mirasbırakanın tasarruflarıyla dokunamayacağı miras payıdır (TMK m. 506). Paylaşma oranını değiştiren anlaşma, ölen eşin çocuklarının ve torunlarının saklı paylarını zedeleyemez. Saklı payının karşılığını alamayan mirasçı, tenkis davasıyla bunu isteyebilir (TMK m. 560).
Mal ortaklığının boşanma, evliliğin iptali veya mal ayrılığına geçiş gibi diğer sebeplerle sona ermesinde paylaşma farklıdır; bu hâllerde eşler önce kişisel mal sayılacak değerleri geri alır (TMK m. 277). Ölüm hâlinde sağ kalan eşin bazı malların payına sayılarak kendisine verilmesini isteme hakkı TMK m. 278 ve 279'da düzenlenmiştir.