TMK Madde 279 – Aile konutu ve ev eşyası

TMK Madde 279 metni

Mal rejiminin sona ermesi ve tasfiye / Paylaşma usulü / Aile konutu ve ev eşyası

Madde 279

Eşlerin birlikte yaşadıkları konut veya ev eşyası ortaklık mallarına dahil ise, sağ kalan eş, payına mahsuben bunların mülkiyetinin kendisine verilmesini isteyebilir.

Haklı sebeplerin varlığı hâlinde, sağ kalan eş veya ölenin diğer yasal mirasçılarının istemiyle bunlar üzerinde mülkiyet yerine intifa veya oturma hakkı tanınabilir.

Mal ortaklığı rejiminin ölüm dışındaki bir sebeple son bulması hâlinde, eşlerden her biri, üstün bir yararının varlığını ispat etmek suretiyle aynı istemleri ileri sürebilir.

Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.

TMK Madde 279 gerekçesi

Madde İsviçre Medenî Kanununun 244 üncü maddesinden alınmıştır.

Edinilmiş mallara katılma rejiminde yer alan hüküm, maddede mal ortaklığı rejimi için de kabul edilmiştir. Ancak edinilmiş mallara katılma rejiminde yer alan hükümden farklı olarak maddede, sağ kalan eşin, öncelikle mülkiyet hakkı isteyebilmesi öngörülmüştür. Buna göre, ölüm nedeniyle mal ortaklığının son bulmasında, sağ kalan eş, eşlerin birlikte yaşadıkları konut veya ev eşyasının ortaklık mallarına dahil olduğu durumda, kendi tasfiye payına mahsuben bunların mülkiyetini isteyebilecektir. Böylece bu mallar terekeye dahil olmaktan çıkartılıp, diğer mirasçıların bunlar üzerindeki mülkiyet haklarının, sağ kalan eş tarafından tasfiye payına mahsuben satın alınması sağlanmış olmaktadır.

Maddenin ikinci fıkrası haklı sebeplerin varlığı hâlinde, sağ kalan eş veya ölenin diğer yasal mirasçılarının istemi üzerine bunlar üzerinde mülkiyet yerine intifa veya oturma hakkı tanınmasını isteyebileceğini öngörmektedir.

Maddenin üçüncü fıkrasında, ölüm dışındaki sebeplerle mal ortaklığı rejiminin son bulması hâlinde, eşlerden her birinin üstün bir yararın varlığını kanıtlamak suretiyle aynı istemleri ileri sürebilmesi kabul edilmiştir.

Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.

Açıklama

Madde, mal ortaklığı sona erdiğinde eşlerin birlikte yaşadığı konutun ve ev eşyasının, ortaklık malıysa, paylaşmada sağ kalan eşe veya üstün yararı olan eşe verilmesini düzenler.

Ölüm hâlinde sağ kalan eş, aile konutunun ve ev eşyasının mülkiyetinin kendisine verilmesini isteyebilir. Bu bir ek hak değildir. Mallar, eşin ortaklık mallarındaki payına mahsuben, yani değerleri payından düşülerek verilir. Böylece eş, yıllarca yaşadığı evden, ölen eşin mirasçılarıyla yapılan paylaşma yüzünden ayrılmak zorunda kalmaz. Konut ve eşya terekeye girmez.

Haklı sebepler varsa mülkiyet yerine konut ve eşya üzerinde intifa veya oturma hakkı tanınabilir. İntifa hakkı, bir malı kullanma ve gelirinden yararlanma hakkıdır; oturma hakkı ise konutta oturmaya izin verir. Bu çözümü sağ kalan eş isteyebileceği gibi ölenin diğer yasal mirasçıları da isteyebilir.

Mal ortaklığı ölüm dışında bir sebeple, örneğin boşanmayla sona ermişse eşlerden her biri aynı istemlerde bulunabilir. Bu durumda istemde bulunan eş, konut veya eşya üzerinde üstün bir yararı olduğunu ispatlamalıdır. Çocukların yanında kalacak olması ve onlarla birlikte o evde yaşamayı sürdürecek olması örnek olarak gösterilebilir.

Gerekçeye göre bu hüküm, edinilmiş mallara katılma rejimindeki benzer düzenlemeden farklı olarak sağ kalan eşe öncelikle mülkiyet hakkı tanır. Edinilmiş mallara katılma rejiminde sağ kalan eş, ölen eşe ait konut üzerinde kural olarak intifa veya oturma hakkı isteyebilir; mülkiyet ancak haklı sebeplerle tanınabilir (TMK m. 240). Mirasın paylaşılmasında da benzer bir istem hakkı TMK m. 652'de yer alır. Konut ve ev eşyası dışındaki mallar için TMK m. 280 uygulanır.