TMK Madde 273 – Kişisel mal ile ortaklık malı arasındaki denkleştirme

TMK Madde 273 metni

Mal rejiminin sona ermesi ve tasfiye / Kişisel mal ile ortaklık malı arasındaki denkleştirme

Madde 273

Bir eşin kişisel mallara ilişkin borçları, ortaklık mallarından veya ortaklık mallarına ilişkin borçları kişisel mallarından ödenmiş ise; tasfiye sırasında denkleştirme istenebilir.

Her borç, ilişkin bulunduğu mal kesimini yükümlülük altına sokar. Hangi kesime ait olduğu anlaşılamayan borç ortaklık mallarına ilişkin sayılır.

Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.

TMK Madde 273 gerekçesi

Madde İsviçre Medenî Kanununun 238 inci maddesinden aynen alınmıştır.

Edinilmiş mallara katılma rejimindeki hükme (md.230) paralel olarak sevk edilen bu maddede eşlerin kişisel mallarına ilişkin borçların ortaklık mallarından, ya da ortaklık mallarına ilişkin borçların kişisel mallardan ödenmesi hâlinde tasfiyede denkleştirmeye gidilmesi hükme bağlanmıştır.

Maddenin ikinci fıkrası, eşlerin borçlarının, hangi mal kesimine ait ise o mal kesimini yükümlülük altına sokması hükme bağlanmıştır. Aynı fıkranın ikinci cümlesiyle de bir karine hükmü getirilmiştir. Buna göre, bir borcun hangi kesime ait olduğunun anlaşılamaması hâlinde bunun ortaklık mallarına ait olduğu varsayılacaktır.

Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.

Açıklama

Madde, mal ortaklığında bir eşin kişisel borcu ortaklık mallarından ya da ortaklık borcu kişisel mallardan ödenmişse tasfiyede aradaki farkın denkleştirilmesini düzenler.

Mal ortaklığında her eşin malvarlığı iki kesime ayrılır: ortaklık malları ve kişisel mallar. Evlilik sürerken borçlar her zaman ait oldukları kesimden ödenmez. Örneğin bir eşin kişisel malı olan bir evin kredi taksitleri ortaklık mallarından ödenmiş olabilir. Ortaklığa ait bir aracın tamir masrafı da eşin kişisel birikiminden karşılanmış olabilir.

Böyle durumlarda tasfiye sırasında denkleştirme istenebilir. Denkleştirme, borcu taşımaması gereken kesimin yaptığı ödeme ölçüsünde diğer kesimden alacaklı sayılması ve hesabın buna göre düzeltilmesidir.

İkinci fıkra iki kural koyar:

• Her borç, ilişkin olduğu mal kesimine yüklenir. Kişisel bir malın alımı veya bakımı için yapılan borç kişisel mallara, ortaklık malına ilişkin borç ortaklık mallarına aittir.
• Hangi kesime ait olduğu anlaşılamayan borç ortaklık mallarına ait sayılır. Bu bir karinedir; borcun kişisel mallara ilişkin olduğunu ileri süren bunu ispatlamalıdır.

Bu madde eşlerin kendi aralarındaki hesaplaşmayı düzenler. Eşlerin alacaklılara karşı hangi mallarıyla sorumlu olduğu ise TMK m. 268 ve 269'da gösterilmiştir. Edinilmiş mallara katılma rejimindeki karşılığı TMK m. 230'dur.