TMK Madde 274 – Değer artış payı

TMK Madde 274 metni

Mal rejiminin sona ermesi ve tasfiye / Değer artış payı

Madde 274

Bir eşin kişisel malı veya ortaklık malıyla bir başka mal kesimine giren malvarlığı değerinin edinilmesi, iyileştirilmesi veya korunmasına katkıda bulunulmuşsa, edinilmiş mallara katılma rejiminde değer artış payına ilişkin hükümler uygulanır.

Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.

TMK Madde 274 gerekçesi

Madde İsviçre Medenî Kanununun 239 uncu maddesinden aynen alınmıştır.

Maddede, eşlerden birinin kişisel malı ya da ortaklık malıyla, diğer bir mal kesimine giren malvarlığı değerinin kazanılması, iyileştirilmesi veya korunmasına katkı sağlanmışsa malın sahibi eşe katkıdan doğan hak tanınmıştır. Eşin katkıdan doğan bu hakkıyla ilgili olarak edinilmiş mallara ilişkin aynı hükme yollama yapılmıştır.

Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.

Açıklama

Madde, mal ortaklığında bir mal kesiminin diğer kesimdeki bir mala yaptığı katkı için değer artış payı verilmesini düzenler.

Katkı farklı biçimlerde ortaya çıkabilir. Bir eşin kişisel parası ortaklığa ait bir evin alınmasında kullanılmış olabilir. Ortaklık mallarından yapılan bir harcamayla eşlerden birinin kişisel malı olan bir dairenin tadilatı da yapılmış olabilir. İki durumda da katkının yapıldığı kesim, katkıyı yapan kesime karşı değer artışından pay ödemekle yükümlü olur.

Payın hesaplanmasında edinilmiş mallara katılma rejimindeki değer artış payı hükmü (TMK m. 227) uygulanır. Buna göre:

• Katkı yapılan malın değeri artmışsa alacak, katkı oranında ve malın tasfiye anındaki değerine göre hesaplanır.
• Malın değeri düşmüşse katkının başlangıçtaki değeri esas alınır.
• Mal daha önce elden çıkarılmışsa alacağı hâkim hakkaniyete göre belirler.

Değer artış payı, yalnızca borç ödemesinden doğan denkleştirmeden (TMK m. 273) farklı olarak katkı yapılan malın değerinde sonradan meydana gelen değişikliği de hesaba katar. Ortaklık mallarının değeri tasfiye anına göre belirlenirken bu paydan doğan borçlar da dikkate alınır (TMK m. 275).