TMK Madde 272 – Kişisel mala ekleme

TMK Madde 272 metni

Mal rejiminin sona ermesi ve tasfiye / Kişisel mala ekleme

Madde 272

Eşlerden birine sosyal güvenlik veya sosyal yardım kurumlarınca yapılmış olan toptan ödemeler veya iş gücünün kaybı dolayısıyla ödenmiş olan tazminat, toptan ödeme veya tazminat yerine ilgili sosyal güvenlik veya sosyal yardım kurumunca uygulanan usule göre ömür boyunca irat bağlanmış olsaydı, mal rejiminin sona erdiği tarihte bundan sonraki döneme ait iradın peşin sermayeye çevrilmiş değeri ne olacak idiyse, tasfiyede o miktarda kişisel mal olarak hesaba katılır.

Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.

TMK Madde 272 gerekçesi

Madde İsviçre Medenî Kanununun 237 inci maddesinden aynen alınmıştır.

Maddede edinilmiş mallara katılma rejiminde olduğu gibi (md.228) mal ortaklığı rejiminde ortaklığa giren bir sosyal yardım ya da güvenlik kurumunca yapılan ödemelerin tasfiye sırasında kişisel mal olarak değerlendirilmesi hükme bağlanmıştır. Sosyal güvenlik ya da sosyal yardım kurumlarınca yapılmış olan toptan ödemeler veya iş gücü kaybından dolayı ödenen tazminatın, toptan ödeme veya tazminat yerine irat şeklinde ödenmiş olması hâlinde, iradın sermayeye çevrilmiş değerinin esas alınması yoluna gidilecektir.

Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.

Açıklama

Madde, mal ortaklığının tasfiyesinde sosyal güvenlik toptan ödemelerinin ve iş gücü kaybı tazminatlarının geleceğe ait kısmını eşin kişisel malı sayar.

Eşlerden biri evlilik sırasında emeklilik ikramiyesi gibi bir toptan ödeme ya da çalışma gücünü kaybettiği için bir tazminat almış olabilir. Bu para mal ortaklığı içinde ortaklık mallarına karışır. Oysa böyle bir ödeme, eşin rejim sona erdikten sonraki geçimini de karşılamaya yöneliktir. Tamamının ortaklık malı olarak yarı yarıya paylaşılması bu nedenle hakkaniyete uygun düşmez.

Kanun bunun için bir hesap yöntemi öngörür. Kurum toptan ödeme yerine aynı hak için ömür boyu aylık (irat) bağlamış olsaydı, rejimin sona erdiği tarihten sonraki döneme ait aylıkların o tarihteki toplu değeri (peşin sermaye değeri) ne olacaksa, o tutar tasfiyede eşin kişisel malı olarak hesaba katılır. Böylece ödemenin evlilik dönemine düşen kısmı ortaklıkta kalır, geleceğe ait kısmı eşe bırakılır.

Peşin sermaye değeri, gelecekte ödenecek aylıkların bugünkü değere indirgenmiş toplamıdır; hesaplanması uzmanlık gerektirir.

Aynı kural edinilmiş mallara katılma rejimi için TMK m. 228/2'de yer alır. Gerekçedeki "md.228" atfı bu hükmü gösterir. Rejimin sona erdiği tarih TMK m. 271'e göre belirlenir.