TMK Madde 260 – Kişisel mallar

TMK Madde 260 metni

Mülkiyet / Kişisel mallar

Madde 260

Kişisel mallar, mal rejimi sözleşmesi, üçüncü kişinin karşılıksız kazandırması veya kanunla belirlenir.

Eşlerden her birinin sadece kişisel kullanımına ayrılmış olan eşyası ile manevî tazminat alacakları kanundan dolayı kişisel malıdır.

Bir eşin saklı pay olarak isteyebileceği malvarlığı değerleri, mal rejimi sözleşmesiyle ortaklığa dahil edildiği ölçüde, mirasbırakanları tarafından kendisine kişisel mal olarak kazandırılamaz.

Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.

TMK Madde 260 gerekçesi

Madde İsviçre Medenî Kanununun 225 inci maddesinden alınmıştır.

Ortaklığa dahil olmayan malların tümü kişisel maldır. Bu madde ile mal ortaklığı rejiminde eşlerin kişisel mallarının üç hâlde ortaya çıkabileceği belirlenmiştir. Buna göre nelerin kişisel mal olduğu, eşlerin yaptıkları mal rejimi sözleşmesine, böyle bir malın üçüncü kişi tarafından karşılıksız olarak verilmesine ya da kanuna dayanır.

Maddenin ikinci fıkrasında yasa gereği kişisel mal sayılan malları belirlenmiştir. Buna göre edinilmiş mallara katılma rejiminde olduğu gibi eşlerin kişisel kullanımına hizmet eden eşya ile manevî tazminat alacakları kanun gereği kişisel mallardır.

Maddenin üçüncü fıkrasında eşlerden birinin saklı pay olarak isteyebileceği malvarlığı değerlerinin, mal rejimi sözleşmesiyle ortaklığa dahil edildiği ölçüde, mirasbırakanları tarafından kişisel mal hâline dönüştürülemeyeceği düzenlenmektedir. Böylece üçüncü kişiler tarafından karşılıksız kazandırmalarıyla mal rejimi sözleşmesinde ortaklığa dahil olmasını öngörmesi ilkesinin bertaraf edilmesi önlenmiştir. Bu yolla mal ortaklığı rejimi ve ortaklık malları korunmak istenmiştir.

Kazandırmada bulunan kişi, mehazın Fransızca aslında "anne ve babası", Almanca aslında ise "yakınları" şeklinde ifade edilmişse de, saklı pay söz konusu olduğundan maddede "mirasbırakanları" ifadesi kullanılmıştır. Zira eşe bu malı karşılıksız kazandıran kişi mirasbırakan olabilir.

Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.

Açıklama

Madde, mal ortaklığı rejiminde hangi malların eşlerin kişisel malı sayılacağını, bunun hangi yollarla belirlendiğini ve saklı paya ilişkin bir sınırı düzenler.

Mal ortaklığında ortaklığa girmeyen her mal kişisel maldır. Birinci fıkraya göre bir malın kişisel mal olması üç kaynaktan doğabilir:

• Eşler mal rejimi sözleşmesiyle belirli malları kişisel mal sayabilir (TMK m. 259).
• Üçüncü bir kişi, bir eşe bağış veya vasiyet gibi karşılıksız bir kazandırma yaparken malın kişisel mal olmasını şart koşabilir.
• Kanun bazı malları doğrudan kişisel mal sayar.

İkinci fıkra kanundan doğan kişisel malları gösterir. Bunlar, eşlerden her birinin yalnız kişisel kullanımına ayrılmış eşyası, örneğin giysileri ve kişisel takıları, ile manevî tazminat alacaklarıdır. Genel mal ortaklığında bunlar dışındaki mallar kural olarak ortaklığa girer (TMK m. 257).

Üçüncü fıkra bir sınır koyar. Mal rejimi sözleşmesine göre ortaklığa girecek olan değerler arasında eşin saklı pay olarak isteyebileceği miras değerleri varsa, mirasbırakan bunları vasiyetname gibi bir tasarrufla eşin kişisel malı hâline getiremez. Saklı pay, kişinin belirli yakınlarından kanunen elinden alınamayan asgari miras payıdır (TMK m. 506). Mirasbırakan saklı payı aşan kısım için kişisel mal şartı koyabilir; saklı pay ise sözleşmedeki ortaklık kuralına tâbi kalır. Böylece eşlerin sözleşmeyle kurdukları düzen, eşin ana babası gibi mirasbırakanlarca bozulamaz.

Kişisel malların yönetimi TMK m. 267'de düzenlenmiştir. Bir malın kişisel mal olduğunu iddia eden bunu ispat etmek zorundadır; ispat edilemezse mal ortaklık malı sayılır (TMK m. 261).