TMK Madde 261 – İspat
TMK Madde 261 metni
Mülkiyet / İspat
Madde 261
Bir eşin kişisel malı olduğu ispatlanmadıkça tüm malvarlığı değerleri ortaklık malı sayılır.
Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.
TMK Madde 261 gerekçesi
Madde İsviçre Medenî Kanununun 226 ncı maddesinden aynen alınmıştır.
Madde, eşlerin tüm mallarının, aksi kanıtlanmadıkça ortaklık mallarına dahil olduğu yönünde çürütülmesi mümkün bir karine getirmiştir. Bunun aksini iddia eden, yani malın ortaklık malı değil, kişisel mal olduğunu iddia eden kişi bunu kanıtlamakla yükümlü olacaktır. Bu kişi eşlerden birisi olabileceği gibi üçüncü kişi de olabilir.
Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.
Açıklama
Madde, mal ortaklığı rejiminde bir eşin kişisel malı olduğu ispat edilmedikçe bütün malvarlığı değerlerinin ortaklık malı sayılacağını öngörür.
Bu bir karinedir. Karine, aksi ispat edilene kadar doğru kabul edilen kanuni bir varsayımdır. Madde ispat yükünü belirler: Bir malın ortaklık malı değil kişisel mal olduğunu iddia eden kişi bunu ispat etmek zorundadır. Bu kişi eşlerden biri olabileceği gibi, bir eşin alacaklısı gibi bir üçüncü kişi de olabilir. İspat edilemezse mal ortaklık malı sayılır.
Karinenin pratik önemi rejimin sona ermesinde ve borç sorumluluğunda ortaya çıkar. Rejim boşanmayla sona erdiğinde her eş, edinilmiş mallara katılma rejiminde kişisel malı sayılacak olanları ortaklık mallarından geri alır (TMK m. 277). Bunun için eşin, örneğin bir malın kendisine evlenmeden önce ait olduğunu veya miras yoluyla geldiğini ispat etmesi gerekir. Kişisel borçlarda alacaklının hangi mallara başvurabileceği de bu ayrıma bağlıdır (TMK m. 269).
Mal ortaklığını seçen eşlerin, evlenirken sahip oldukları malları ve sonradan miras veya bağış yoluyla edindikleri değerleri gösteren belgeleri saklaması bu nedenle yararlıdır. Eşlerden her biri, diğerinden mallarının envanterinin resmî senetle yapılmasını isteyebilir. Mallar getirildikten sonra bir yıl içinde yapılan envanterin doğru olduğu, aksi ispatlanmadıkça kabul edilir (TMK m. 216).
Edinilmiş mallara katılmada benzer karine, bir eşin bütün mallarının edinilmiş mal sayılması biçimindedir (TMK m. 222/3).