TMK Madde 24 – İlke

TMK Madde 24 metni

Kişiliğin korunması / Saldırıya karşı / İlke

Madde 24

Hukuka aykırı olarak kişilik hakkına saldırılan kimse, hâkimden, saldırıda bulunanlara karşı korunmasını isteyebilir.

Kişilik hakkı zedelenen kimsenin rızası, daha üstün nitelikte özel veya kamusal yarar ya da kanunun verdiği yetkinin kullanılması sebeplerinden biriyle haklı kılınmadıkça, kişilik haklarına yapılan her saldırı hukuka aykırıdır.

Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.

TMK Madde 24 gerekçesi

Yürürlükteki Kanunun 24 üncü maddesini karşılamaktadır.

Bu madde ile bir sonraki madde kişilik haklarının "saldırıya karşı" korunmasını düzenlemekte olduğundan, "II. Tecavüz hâlinde" biçimindeki konu başlığı "II. Saldırıya karşı" şeklinde değiştirilmiş ve bu maddenin kenar başlığı "1. İlke", 25 inci maddenin kenar başlığı ise "2. Davalar" şeklinde kaleme alınmıştır.

Yakın bir tarihte 3444 sayılı Kanunla getirilen yeni düzenleme daha anlaşılır biçimde yeniden kaleme alınmıştır.

Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.

Açıklama

Madde, kişilik hakkına hukuka aykırı olarak saldırılan kişinin hâkimden korunma isteyebileceğini ve bir saldırının hangi durumlarda hukuka uygun sayılacağını düzenler.

Kişilik hakkı, kişinin hayatı, beden ve ruh bütünlüğü, onuru ve itibarı, adı, resmi, sesi ve özel hayatı gibi kişiliğini oluşturan değerler üzerindeki hakkıdır. Bir kişi hakkında gerçeğe aykırı ve onur kırıcı yayın yapılması, özel hayatına ait görüntülerin izinsiz paylaşılması veya fotoğrafının izinsiz reklamda kullanılması bu değerlere yapılan saldırı örnekleridir.

İkinci fıkra, kişilik haklarına yapılan her saldırının hukuka aykırı olduğunu kabul eder. Saldırı ancak şu sebeplerden biri varsa hukuka uygun hâle gelir:

• Kişilik hakkı zedelenen kişinin rızası, örneğin kişinin bir tıbbi müdahaleye veya fotoğrafının yayımlanmasına izin vermesi.
• Daha üstün nitelikte özel veya kamusal yarar. Basının kamuoyunu ilgilendiren bir konuda gerçeğe uygun ve ölçülü biçimde haber yapması bunun tipik örneğidir.
• Kanunun verdiği yetkinin kullanılması, örneğin kolluğun kanuna uygun olarak bir arama yapması.

Hukuka uygunluk sebebine dayanan taraf, bu sebebin varlığını ispat etmekle yükümlüdür (TMK m. 6).

Korunma isteminin hangi davalarla ileri sürüleceği, tazminat ve yetkili mahkeme TMK m. 25'te düzenlenmiştir. Adın korunmasına ilişkin özel hüküm ise TMK m. 26'dadır.

Gerekçe, maddenin eski Kanuna 3444 sayılı Kanunla eklenen düzenlemeyi daha anlaşılır biçimde yeniden ifade ettiğini ve konu başlığının "Tecavüz hâlinde" yerine "Saldırıya karşı" olarak değiştirildiğini belirtir.