TMK Madde 230 – Kişisel mallar ile edinilmiş mallar arasında denkleştirme
TMK Madde 230 metni
Mal rejiminin sona ermesi ve tasfiye / Eşlerin paylarının hesaplanması / Kişisel mallar ile edinilmiş mallar arasında denkleştirme
Madde 230
Bir eşin kişisel mallara ilişkin borçları edinilmiş mallardan veya edinilmiş mallara ilişkin borçları kişisel mallarından ödenmiş ise, tasfiye sırasında denkleştirme istenebilir.
Her borç, ilişkin bulunduğu mal kesimini yükümlülük altına sokar. Hangi kesime ait olduğu anlaşılamayan borç, edinilmiş mallara ilişkin sayılır.
Bir mal kesiminden diğer kesimdeki malın edinilmesine, iyileştirilmesine veya korunmasına katkıda bulunulmuşsa, değer artması veya azalması durumunda denkleştirme, katkı oranına ve malın tasfiye zamanındaki değerine veya mal daha önce elden çıkarılmışsa hakkaniyete göre yapılır.
Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.
TMK Madde 230 gerekçesi
Madde İsviçre Medenî Kanununun 209 uncu maddesini karşılamaktadır.
Her bir eşin edinilmiş malvarlığının belirlenebilmesi için, tasfiye sırasında ilgili eşin kişisel malları ile edinilmiş malları arasındaki alacak borç ilişkileri göz önüne alınmalıdır.
Maddenin birinci fıkrası, bir eşin mal gruplarıyla ilgili bir borcun diğer mal grubundan ödenmesi hâlinde tasfiye sırasında bunun denkleştirileceğini düzenlemektedir. Buna göre bir eşin kişisel mallarına ilişkin borçları edinilmiş mallardan veya edinilmiş mallarına ilişkin borçları kişisel mallardan ödenmiş ise, tasfiye sırasında denkleştirme yapılacak, edinilmiş mallarda bu yüzden meydana gelen artma ya da eksilme hesaba katılacaktır.
Maddenin ikinci fıkrası, eşin borçlarının hangi mal kesimine ait ise sadece o kesimi yükümlülük altına sokacağını hükme bağlamıştır. Aynı fıkrada hangi kesime ait olduğu anlaşılmayan borçlar bakımından bu borcun edinilmiş mallara ilişkin olduğu hususunda bir karine getirilmiştir. Burada adî bir karine söz konusudur. Aksini iddia eden ispatla yükümlüdür.
Maddenin üçüncü fıkrasında, denkleştirmenin değerlendirmesi açısından nazara alınacak ölçüler ve zaman konusunda bir hüküm getirilmiştir. Buna göre bir mal kesiminden diğer kesimdeki malın edinilmesine, iyileştirilmesine veya korunmasına katkıda bulunulmuşsa, denkleştirmede katkı oranına ve tasfiye sırasında mal mevcut ise bu andaki değeri, mal daha önce elden çıkmışsa, hakkaniyet ölçüleri göz önünde tutulmak suretiyle belirlenecek değeri esas alınacaktır.
Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.
Açıklama
Madde, tasfiyede aynı eşin kişisel malları ile edinilmiş malları arasındaki borç ödemeleri ve katkılar için yapılacak denkleştirmeyi düzenler.
Edinilmiş mallara katılma rejiminde her eşin malvarlığı iki ayrı kesim gibi hesaplanır: kişisel mallar ve edinilmiş mallar. Paylaşma hesabına yalnız edinilmiş mallar girdiğinden, bir kesimin diğeri için harcanması sonucu değiştirir. Denkleştirme, bu kaymanın tasfiyede düzeltilmesidir. Burada iki eş arasında değil, aynı eşin iki mal kesimi arasında hesaplaşma yapılır.
Birinci fıkra borç ödemelerini düzenler. Eşin kişisel malına ilişkin bir borç, örneğin kendisine miras kalan evin vergisi, maaşından yani edinilmiş mallarından ödenmişse edinilmiş mallar lehine denkleştirme istenebilir. Edinilmiş mallara ilişkin bir borç kişisel mallardan ödenmişse denkleştirme bu kez kişisel mallar lehine yapılır.
İkinci fıkraya göre her borç ilişkin olduğu mal kesimine yüklenir. Hangi kesime ait olduğu anlaşılamayan borç edinilmiş mallara ait sayılır. Bu bir karinedir; aksini iddia eden ispat eder.
Üçüncü fıkra katkıları düzenler. Bir kesimden diğer kesimdeki malın edinilmesine, iyileştirilmesine veya korunmasına katkı yapılmışsa denkleştirme katkı oranına ve malın tasfiye anındaki değerine göre yapılır. Örneğin eş, maaşıyla taksitlerini ödediği bir dairenin bedelinin bir kısmını kendisine miras kalan parayla karşılamışsa, kişisel malları dairenin tasfiye anındaki değerinden katkısı oranında pay alır. Değer artışı da azalışı da hesaba yansır. Mal daha önce elden çıkarılmışsa denkleştirme hakkaniyete göre yapılır.
Bu madde eşin kendi malvarlığı içindeki hesapları ilgilendirir. Bir eşin diğer eşe ait bir mala yaptığı katkı ise değer artış payı olarak TMK m. 227'de düzenlenmiştir.