TMK Madde 231 – Artık değer

TMK Madde 231 metni

Mal rejiminin sona ermesi ve tasfiye / Eşlerin paylarının hesaplanması / Artık değer

Madde 231

Artık değer, eklenmeden ve denkleştirmeden elde edilen miktarlar da dahil olmak üzere her eşin edinilmiş mallarının toplam değerinden bu mallara ilişkin borçlar çıkarıldıktan sonra kalan miktardır.

Değer eksilmesi göz önüne alınmaz.

Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.

TMK Madde 231 gerekçesi

Madde İsviçre Medenî Kanununun 210 uncu maddesini karşılamaktadır.

Madde artık değerin nasıl hesaplanacağını düzenlemektedir. Birinci fıkrada artık değerin, eklemelerden ve denkleştirmeden sonra elde edilecek miktarlar da katılmak suretiyle her eşin edinilmiş mallarının toplam değerinden bu mallarla ilgili borçlar çıktıktan sonra kalan miktardan ibaret olduğu belirtilmiştir.

İkinci fıkra, yapılacak hesaplama sonucu edinilmiş mallarla ilgili bir artık değerin ortaya çıkmaması hâlinde yani değerdeki eksilme hâlinde bunun nazara alınmayacağını öngörmüştür.

Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.

Açıklama

Artık değer, her eşin edinilmiş mallarının toplam değerinden bu mallara ilişkin borçlar düşüldükten sonra kalan net tutardır; paylaşma bu tutar üzerinden yapılır.

Edinilmiş mallara katılma rejiminde paylaşılan şey malların kendisi değil, her eşin evlilik süresince edindiği net değerdir. Hesap şu sırayla yapılır:

• Eşin rejim sona erdiğinde mevcut olan edinilmiş malları, tasfiye anındaki sürüm değerleriyle toplanır (TMK m. 232, 235).
• Bu toplama, hesaben eklenmesi gereken karşılıksız kazandırma ve devirler (TMK m. 229) ile denkleştirme sonucunda edinilmiş mallar lehine çıkan tutarlar (TMK m. 230) eklenir.
• Elde edilen toplamdan edinilmiş mallara ilişkin borçlar çıkarılır.

Kalan tutar o eşin artık değeridir. Her eş, diğer eşin artık değerinin yarısını isteyebilir (TMK m. 236).

İkinci fıkraya göre değer eksilmesi göz önüne alınmaz. Bir eşin edinilmiş mallarına ilişkin borçları bu malların değerinden fazlaysa artık değeri sıfır kabul edilir. Diğer eş bu açığı paylaşmaz. Örneğin bir eşin edinilmiş malları 300.000 lira, bunlara ilişkin borçları 500.000 lira ise o eşin artık değeri sıfırdır. Diğer eşin ondan katılma alacağı olmaz; ama diğer eşin artık değeri varsa, borçları fazla olan eş onun yarısını isteyebilir.

Kişisel mallar bu hesaba hiç girmez. Eşin evlenmeden önce sahip olduğu mallar ve evlilik sırasında miras yoluyla edindikleri paylaşılmaz (TMK m. 220).