TMK Madde 228 – Kişisel malların ve edinilmiş malların ayrılması

TMK Madde 228 metni

Mal rejiminin sona ermesi ve tasfiye / Eşlerin paylarının hesaplanması / Kişisel malların ve edinilmiş malların ayrılması

Madde 228

Eşlerin kişisel malları ile edinilmiş malları, mal rejiminin sona ermesi anındaki durumlarına göre ayrılır.

Eşlerden birine sosyal güvenlik veya sosyal yardım kurumlarınca yapılmış olan toptan ödemeler veya iş gücünün kaybı dolayısıyla ödenmiş olan tazminat, toptan ödeme veya tazminat yerine ilgili sosyal güvenlik veya sosyal yardım kurumunca uygulanan usule göre ömür boyunca irat bağlanmış olsaydı, mal rejiminin sona erdiği tarihte bundan sonraki döneme ait iradın peşin sermayeye çevrilmiş değeri ne olacak idiyse, tasfiyede o miktarda kişisel mal olarak hesaba katılır.

Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.

TMK Madde 228 gerekçesi

Madde İsviçre Medenî Kanununun 207 nci maddesini karşılamaktadır.

Eşlerden her birinin malvarlığı belirlenip karşılıklı borçlar ödendikten sonra, tasfiye için bu malvarlıkları içinde nelerin kişisel mal, nelerin edinilmiş mal olduğunun belirlenmesi zorunludur.

Maddenin birinci fıkrası, eşlerin gerek kişisel mallarının gerek edinilmiş mallarının, mal rejiminin sona ermesi anındaki durumlarına göre değerlendirileceğini kabul etmiştir.

Maddenin ikinci fıkrası, edinilmiş mal grubuna dahil kabul edilen sosyal güvenlik ve sosyal yardım kurumlarınca toplu ödemelerin yapılması ya da iş gücünün kaybı nedeniyle toplu tazminat ödenmesi hâllerinde, tasfiye sırasında bunların nasıl değerlendirilebileceğini hükme bağlamaktadır. Buna göre mal rejiminin sona erdiği tarihte, bu toplu ödeme veya tazminat yerine irat şeklinde bir ödeme plânı olsaydı, bu tarih itibarıyla bundan sonraki devreler için hesaplanacak iradın sermaye değeri bu miktar üzerinden kişisel mal olarak hesaba katılacaktır.

Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.

Açıklama

Madde, tasfiyede eşlerin kişisel malları ile edinilmiş mallarının rejimin sona erdiği andaki duruma göre ayrılacağını ve toptan sosyal güvenlik ödemelerinin nasıl hesaba katılacağını düzenler.

Edinilmiş mallara katılma rejiminde her eşin malvarlığı iki kesimden oluşur. Edinilmiş mallar, eşin evlilik süresince karşılığını vererek elde ettiği değerlerdir; çalışma gelirleri ve bunlarla alınan mallar bu gruptadır (TMK m. 219). Kişisel mallar ise eşin evlenmeden önce sahip olduğu ya da miras veya bağış gibi karşılıksız yollarla edindiği mallardır (TMK m. 220). Paylaşma hesabına yalnız edinilmiş mallar girdiği için önce her malın hangi kesime ait olduğu belirlenir.

Birinci fıkraya göre bu ayrım, mal rejiminin sona erdiği andaki duruma göre yapılır. Boşanma ve iptal davalarında bu an dava tarihidir (TMK m. 225/2). Dava açıldıktan sonra edinilen mallar paylaşma hesabına girmez. Malların değeri ise tasfiye anına göre belirlenir (TMK m. 235). Bu iki tarih birbirinden farklıdır.

İkinci fıkra özel bir durumu düzenler. Sosyal güvenlik veya sosyal yardım kurumlarının yaptığı toptan ödemeler ile iş gücü kaybı nedeniyle ödenen tazminatlar kural olarak edinilmiş maldır (TMK m. 219). Oysa bu ödemelerin bir kısmı, rejim sona erdikten sonraki dönemde eşin geçimini karşılamaya yöneliktir. Bu kısım kişisel mal sayılır. Hesap şöyle yapılır: Toptan ödeme yerine kurumun kendi usulüne göre ömür boyu aylık (irat) bağlanmış olsaydı, rejimin sona erdiği tarihten sonraki aylıkların o tarihteki peşin sermaye değeri ne kadar ediyorsa, o miktar kişisel mal olarak ayrılır.

Hükümet tasarısındaki ikinci fıkra, TBMM Adalet Komisyonunda sosyal güvenlik mevzuatıyla uyum sağlamak ve daha anlaşılır olması için yeniden yazılmıştır. Gerekçe tasarının ilk metnine aittir.