TMK Madde 222 – İspat

TMK Madde 222 metni

Mülkiyet / İspat

Madde 222

Belirli bir malın eşlerden birine ait olduğunu iddia eden kimse, iddiasını ispat etmekle yükümlüdür.

Eşlerden hangisine ait olduğu ispat edilemeyen mallar onların paylı mülkiyetinde sayılır.

Bir eşin bütün malları, aksi ispat edilinceye kadar edinilmiş mal kabul edilir.

Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.

TMK Madde 222 gerekçesi

Madde İsviçre Medenî Kanununun 200 üncü maddesini karşılamaktadır. Burada eşlerin mallarının, edinilmiş mallardan mı yoksa kişisel mallardan mı olduğu hususunda doğacak uyuşmazlıklarda ispat yükü düzenlenmiştir.

Maddenin birinci fıkrasında genel ispat yükü ile ilgili bir kural tekrarlanmakta, belli bir malın eşlerden birinin kişisel mülkiyetinde olması yani kişisel malı olduğu iddiasında bulunan kişinin bunu ispat etmesi gerektiği ifade edilmektedir. Bu kişi, eşlerden biri olabileceği gibi üçüncü kişi de olabilir.

Maddenin ikinci fıkrası paylı mülkiyet lehine bir karine öngörmüştür. Buna göre bir malın eşlerden birinin mülkiyetinde olduğu iddia edilir ve fakat bu husus ispat edilmezse, bu malın eşlerin paylı mülkiyetinde olduğu kabul edilecektir. Burada getirilen karine kesin olmayıp, diğer eş bu karineyi çürüterek, çekişme konusu malın paylı mal değil, kendi mülkiyetinde olduğunu kanıtlayabilir.

Aynı şekilde, maddenin üçüncü fıkrasında da, bir eşin tüm mallarının aksi kanıtlanıncaya kadar edinilmiş mal sayılması yönünde bir karine getirilmiştir. Bu durumda eş bu malın edinilmiş mal değil kişisel mal olduğunu iddia ederse, birinci fıkradaki kural gereğince bunu bizzat ispatla yükümlü olacaktır. Bunu ispat edemediği takdirde ise söz konusu mal eşlerin edinilmiş malı sayılacaktır.

Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.

Açıklama

Bir malın hangi eşe ait olduğu ve edinilmiş mal mı kişisel mal mı olduğu konusundaki uyuşmazlıklarda ispat yükünü ve karineleri düzenler.

Tasfiyede en sık tartışılan konular, bir malın kime ait olduğu ve hangi mal grubuna girdiğidir. Madde bu konularda üç kural koyar.

Birinci fıkra genel ispat kuralıdır. Belirli bir malın eşlerden birine ait olduğunu iddia eden kişi bunu ispat etmelidir. Bu kişi eşlerden biri olabileceği gibi, örneğin bir alacaklı gibi üçüncü bir kişi de olabilir.

İkinci fıkra paylı mülkiyet karinesidir. Karine, aksi ispatlanana kadar doğru kabul edilen varsayımdır. Bir malın eşlerden hangisine ait olduğu ispat edilemezse, mal iki eşin paylı mülkiyetinde sayılır. Paylı mülkiyette her eşin belirli bir payı vardır ve aksi belirlenmedikçe paylar eşittir (TMK m. 688). Ev eşyası gibi kime ait olduğu belgelenemeyen mallarda bu kural sık uygulanır.

Üçüncü fıkra edinilmiş mal karinesidir. Bir eşin bütün malları, aksi ispat edilinceye kadar edinilmiş mal sayılır. Bir malın evlilikten önce edinildiğini ya da miras veya bağışla geldiğini ileri süren eş bunu ispat etmek zorundadır; ispat edemezse mal paylaşmaya girer.

Bu nedenle tapu kayıtları, banka dekontları, mirasçılık belgesi veya bağışı gösteren belgeler tasfiyede belirleyici olabilir. Evliliğe getirilen mallar için TMK m. 216'daki envanter de bu ispatı kolaylaştırır.