TMK Madde 221 – Sözleşmeye göre
TMK Madde 221 metni
Mülkiyet / Kişisel mallar / Sözleşmeye göre
Madde 221
Eşler, mal rejimi sözleşmesiyle, bir mesleğin icrası veya işletmenin faaliyeti sebebiyle doğan edinilmiş mallara dahil olması gereken malvarlığı değerlerinin kişisel mal sayılacağını kabul edebilirler.
Eşler, mal rejimi sözleşmesiyle kişisel malların gelirlerinin edinilmiş mallara dahil olmayacağını da kararlaştırabilirler.
Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.
TMK Madde 221 gerekçesi
Maddede İsviçre Medenî Kanununun 199 uncu maddesinde olduğu gibi eşlere mal rejimi sözleşmesiyle edinilmiş malların kapsamını daraltma olanağı tanınmıştır.
Birinci fıkra, eşlerin mesleklerinin icrası veya sahip oldukları işletmelerinin faaliyetinden elde ettikleri değerlerin edinilmiş mal sayılmayıp, kişisel mal sayılmasının eşlerin yapacakları bir sözleşmeyle kararlaştırılabileceğini hükme bağlamıştır.
Maddenin ikinci fıkrası, 219 uncu maddenin ikinci fıkrasının (4) numaralı bendinde edinilmiş mallar arasında sayılmış bulunan "kişisel malların gelirleri"nin edinilmiş mal değil, kişisel mal olarak kabul edilmesinin eşlerin yapacakları sözleşmeyle öngörülebileceğini hükme bağlamaktadır.
Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.
Açıklama
Eşlerin mal rejimi sözleşmesiyle, normalde edinilmiş mal sayılacak bazı değerleri kişisel mal kabul etmelerine imkân verir.
Edinilmiş mallara katılma rejiminde eşler, kanunun çizdiği sınırlar içinde edinilmiş malların kapsamını daraltabilir. Madde bu konuda iki imkân tanır.
Birinci fıkraya göre eşler, bir mesleğin icrası veya bir işletmenin faaliyeti sebebiyle doğan ve normalde edinilmiş mal sayılacak değerlerin kişisel mal sayılacağını kararlaştırabilir. Bu imkân, kendi işletmesi veya serbest mesleği olan eşin işletme varlığının tasfiyede paylaşmaya girmesini önlemek için kullanılabilir.
İkinci fıkraya göre eşler, kişisel malların gelirlerinin edinilmiş mallara dahil olmayacağını kararlaştırabilir. Kanuna göre örneğin miras kalan bir dairenin kira geliri edinilmiş maldır (TMK m. 219); böyle bir sözleşmeyle bu kira gelirleri de kişisel mal sayılır.
Her iki düzenleme için de mal rejimi sözleşmesi gerekir. Sözleşme noterde düzenleme veya onaylama şeklinde yapılmalıdır (TMK m. 205). Artık değere katılma oranının sözleşmeyle değiştirilmesi ise ayrıca TMK m. 237'de düzenlenmiştir.