TMK Madde 223 – Yönetim, yararlanma ve tasarruf
TMK Madde 223 metni
Yönetim, yararlanma ve tasarruf
Madde 223
Her eş, yasal sınırlar içerisinde kişisel malları ile edinilmiş mallarını yönetme, bunlardan yararlanma ve bunlar üzerinde tasarrufta bulunma hakkına sahiptir.
Aksine anlaşma olmadıkça, eşlerden biri diğerinin rızası olmadan paylı mülkiyet konusu maldaki payı üzerinde tasarrufta bulunamaz.
Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.
TMK Madde 223 gerekçesi
Madde İsviçre Medenî Kanununun 201 inci maddesini karşılamaktadır.
Maddenin birinci fıkrası mal ayrılığı rejiminde olduğu gibi, evlilik birliğinin devamı süresince eşlerden her birinin gerek kişisel malları gerek edinilmiş malları üzerinde yönetim, yararlanma ve tasarruf konusunda serbest olduğunu hükme bağlamaktadır. İkinci fıkrada ise taraflar arasında mal rejimi sözleşmesinde aksi kararlaştırılmamışsa, eşlerden herbirinin diğerinin rızası ve katılımı olmaksızın paylı mülk konusu mal üzerindeki payda tasarrufta bulunmayacağı öngörülmüştür. Burada paylı mülkiyette paydaşlardan herbirinin kendi payı üzerinde serbestçe tasarruf kuralından (m.688) sapma söz konusudur.
Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.
Açıklama
Edinilmiş mallara katılmada her eşin kendi mallarını serbestçe yönetip tasarruf edebileceğini, paylı mülkiyetteki payın devrinin ise diğer eşin rızasına bağlı olduğunu düzenler.
Edinilmiş mallara katılma rejimi, evlilik sürerken mal ayrılığı gibi işler. Her eş kendi kişisel mallarını ve edinilmiş mallarını yönetir, bunlardan yararlanır ve bunları satabilir, bağışlayabilir veya rehnedebilir. Bunun için diğer eşin izni gerekmez. Paylaşma ancak rejim sona erdiğinde gündeme gelir.
Bu serbestliğin yasal sınırları vardır. Aile konutuyla ilgili bazı işlemler diğer eşin açık rızasına bağlıdır (TMK m. 194). Hâkim belirli mallar üzerindeki tasarrufları kısıtlayabilir (TMK m. 199). Rejimin sona ermesinden önceki bir yıl içinde diğer eşin rızası olmadan yapılan karşılıksız kazandırmalar ve diğer eşin katılma alacağını azaltmak amacıyla yapılan devirler tasfiyede edinilmiş mallara eklenir (TMK m. 229).
İkinci fıkra, eşlerin birlikte malik olduğu mallar için özel bir kural koyar. Örneğin tapuda iki eş adına yarı yarıya kayıtlı bir dairede eşlerden biri, aksine anlaşma yoksa, kendi payını diğer eşin rızası olmadan satamaz veya başka biçimde tasarrufta bulunamaz. Paylı mülkiyette normalde her paydaş kendi payını serbestçe devredebildiğinden (TMK m. 688), bu kural genel kuraldan bir sapmadır.