TMK Madde 215 – Bir eşin mallarının diğeri tarafından yönetimi
TMK Madde 215 metni
Bir eşin mallarının diğeri tarafından yönetimi
Madde 215
Eşlerden birinin açık veya örtülü olarak mallarının yönetimini diğer eşe bırakması hâlinde, aksi kararlaştırılmış olmadıkça vekâlet hükümleri uygulanır.
Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.
TMK Madde 215 gerekçesi
Madde, İsviçre Medenî Kanununun 195 inci maddesinin birinci fıkrası hükmünü karşılamaktadır.
Maddede bir eşin açık veya örtülü olarak mallarının yönetimini diğerine bırakması hâlinde, aksi kararlaştırılmadıkça, eşler arasında vekâlet hükümlerinin uygulanacağı kabul edilmiştir. Bu hükme göre, bir eş açıkça veya ses çıkarmamak suretiyle fiilen, mallarının yönetimini diğer eşe bırakabilir. Yönetimin açıkça diğer eşe bırakılması için mutlaka bir mal rejimi sözleşmesi yapılması şart değildir. Bir iş veya şirket sözleşmesi çerçevesinde de bu yönetim diğer eşe bırakılabilir. Bu gibi durumlarda vekâlet değil, bu sözleşme hükümlerinin uygulanacağı tabiîdir.
Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.
Açıklama
Eşlerden biri mallarının yönetimini açıkça veya örtülü olarak diğer eşe bırakırsa, aksi kararlaştırılmadıkça aralarında vekâlet hükümlerinin uygulanacağını düzenler.
Evlilikte bir eşin diğerinin mallarını yönetmesi sık görülür. Bir eş diğerinin kira gelirlerini toplayabilir, banka işlemlerini yürütebilir veya işyerini işletebilir. Bu bırakma açık bir anlaşmayla olabileceği gibi, mal sahibi eşin buna ses çıkarmaması yoluyla örtülü olarak da gerçekleşebilir. Bunun için mal rejimi sözleşmesi yapılması gerekmez.
Bu durumda eşler arasındaki ilişkiye Türk Borçlar Kanunundaki vekâlet sözleşmesi hükümleri uygulanır (TBK m. 502 vd.). Buna göre yönetimi üstlenen eş işi özenle yürütmek, istendiğinde hesap vermek ve yönetim sırasında elde ettiği gelirleri mal sahibi eşe teslim etmekle yükümlüdür. Mal sahibi eş de yönetim için yapılan zorunlu giderleri karşılar.
Eşler başka türlü anlaşmışsa, örneğin aralarında bir iş veya şirket sözleşmesi varsa, o sözleşmenin hükümleri uygulanır.
Eşlerden birinin yurt dışında yaşarken Türkiye'deki dairesinin kirasını diğer eşin tahsil etmesi bu maddenin tipik uygulama alanıdır. Kirayı tahsil eden eş, aldığı paraların hesabını vermekle yükümlüdür.