TMK Madde 200 – Durumun değişmesi
TMK Madde 200 metni
Birliğin korunması / Durumun değişmesi
Madde 200
Koşullar değiştiğinde hâkim, eşlerden birinin istemi üzerine kararında gerekli değişikliği yapar veya sebebi sona ermişse alınan önlemi kaldırır.
Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.
TMK Madde 200 gerekçesi
Yürürlükteki Kanunun 164 üncü maddesini karşılamaktadır.
Maddede esasa ilişkin bir değişiklik yapılmamış, sadece ifade tarzı sadeleştirilmiştir. Ayrıca maddenin kenar başlığı kaynak Kanuna uygun olarak "Durumun değişmesi" biçiminde ifade edilmiştir. Madde birliğin korunması amacıyla alınmış olan her türlü önlemin gerektiğinde değiştirilmesini veya alınan önlemin kaldırılmasını içermektedir.
Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.
Açıklama
Evlilik birliğinin korunması için alınan önlemlerin, koşullar değiştiğinde hâkim tarafından değiştirilebileceğini veya kaldırılabileceğini düzenler.
TMK m. 195 ile 199 arasında düzenlenen önlemler, alındıkları andaki duruma göre belirlenir. Sonradan eşlerin geliri değişebilir, ayrı yaşayan eşler yeniden bir araya gelebilir veya tasarruf kısıtlamasını gerektiren tehlike ortadan kalkabilir. Bu durumlarda eşlerden biri hâkime başvurarak önlemin yeni duruma uyarlanmasını isteyebilir. Önlemin sebebi tamamen ortadan kalkmışsa hâkim önlemi kaldırır.
Değişiklik ve kaldırma için eşlerden birinin istemde bulunması gerekir. Bu istemde kural olarak önlem kararını veren mahkeme yetkilidir; iki eşin de yerleşim yeri değişmişse eşlerden birinin yeni yerleşim yeri mahkemesine başvurulur (TMK m. 201/3).