TMK Madde 196 – Eşler birlikte yaşarken

TMK Madde 196 metni

Birliğin korunması / Eşler birlikte yaşarken

Madde 196

Eşlerden birinin istemi üzerine hâkim, ailenin geçimi için her birinin yapacağı parasal katkıyı belirler.

Eşin ev işlerini görmesi, çocuklara bakması, diğer eşin işinde karşılıksız çalışması, katkı miktarının belirlenmesinde dikkate alınır.

Bu katkılar, geçmiş bir yıl ve gelecek yıllar için istenebilir.

Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.

TMK Madde 196 gerekçesi

Madde İsviçre Medenî Kanununun 173 üncü maddesinin yeni hükmü göz önünde tutulmak suretiyle değiştirilerek yeniden kaleme alınmıştır. Burada eşlerin birlikte yaşamları devam ederken, hâkimin alacağı özel bir önlem hükme bağlanmıştır. Bu hükümle eşlerin evlilik birliğinin devamı sırasında ailenin geçimi için gerekli olan parasal katkıya ilişkin önlem öngörülmüştür. Hâkimin, parasal katkıda bulunma kararı verirken göz önünde tutması gereken ölçüler ikinci fıkrada belirlenmiştir. Bu fıkra hükmüne göre hâkim katkı miktarını belirlerken eşin ev işlerini görmesini, çocuklara bakmasını, diğer eşin işinde karşılıksız olarak çalışması hususlarını göz önünde tutacaktır.

Maddenin üçüncü fıkrasında önlem niteliğinde hükmedilecek katkı süresinin başlangıcı gösterilmiştir. Buna göre bu katkı istemden geriye doğru bir yıl ile gelecek yılları kapsayacaktır.

Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.

Açıklama

Eşler birlikte yaşarken, eşlerden birinin istemi üzerine hâkimin ailenin geçimi için her eşin yapacağı parasal katkıyı belirleyebileceğini düzenler.

Her eş birliğin giderlerine gücü oranında katılmakla yükümlüdür (TMK m. 186). Bu yükümlülük yerine getirilmezse, eşler ayrı yaşamasa bile hâkimden yardım istenebilir. Hâkim, eşlerden birinin istemi üzerine, ailenin geçimi için her birinin ne kadar parasal katkı yapacağını belirler. Bu, evlilik birliğinin korunması amacıyla alınan önlemlerden biridir (TMK m. 195).

Katkı miktarı belirlenirken yalnızca eşlerin gelirine bakılmaz. Ev işlerini gören, çocuklara bakan veya diğer eşin işinde karşılıksız çalışan eşin emeği de katkı sayılır ve hesaba katılır. Bu nedenle geliri olmayan ve evde çalışan eşten ayrıca parasal katkı beklenmeyebilir; gelir sahibi eşin katkısı buna göre belirlenir.

Katkı, istemden geriye doğru bir yıl ve gelecek yıllar için istenebilir. Böylece istemden önceki son bir yıl içinde yapılmayan katkı da talep edilebilir.

Katkıyı ödemeyen eşin borçlularına, örneğin işverenine, ödemeyi doğrudan diğer eşe yapmaları emredilebilir (TMK m. 198). Koşullar değişirse hâkim kararını değiştirir (TMK m. 200). Eşler ayrı yaşıyorsa parasal katkı TMK m. 197'ye göre belirlenir.