TMK Madde 187 – Kadının soyadı
TMK Madde 187 metni
Haklar ve yükümlülükler / Kadının soyadı
Madde 187
(İptal cümleler: Anayasa Mahkemesi’nin 22/2/2023 Tarihli ve E.: 2022/155, K.: 2023/38 sayılı Kararı ile.)
Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.
TMK Madde 187 gerekçesi
Yürürlükteki Kanunun 153 üncü maddesini karşılamaktadır.
Yürürlükteki maddenin birinci fıkrasında 14.5.1997 tarihli ve 4248 sayılı Kanunla yapılan değişiklik aynen alınmış, böylece evlenen kadınların kocalarının soyadını almakla beraber, dilerlerse evlendirme memuruna veya daha sonra nüfus idaresine yapacakları yazılı başvuruyla kocalarının soyadının önünde evlenmeden önceki soyadlarını kullanmalarına olanak sağlanmıştır. Ancak daha önce iki soyadı kullanan kadınlar, bu haktan sadece bir soyadı için yararlanabileceklerdir.
Yürürlükteki maddenin ikinci fıkrası maddeye alınmamış, madde tek fıkra hâline getirilmiştir.
Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.
Açıklama
Bu madde evlenen kadının soyadını düzenliyordu; Anayasa Mahkemesi maddedeki cümleleri iptal ettiğinden mevzuattaki metinde bugün yalnızca iptal notu yer alır.
Anayasa Mahkemesi 22/2/2023 tarihli ve E.2022/155, K.2023/38 sayılı kararıyla maddenin cümlelerini iptal etmiştir. Madde metninde, iptal edilen kuralların yerine konmuş yeni bir hüküm bulunmamaktadır.
İptal edilen düzenlemenin içeriği gerekçeden anlaşılır. Buna göre kadın evlenmekle kocasının soyadını alıyordu. Dilerse evlendirme memuruna veya daha sonra nüfus idaresine yazılı başvuruda bulunarak kocasının soyadının önünde evlenmeden önceki soyadını da kullanabiliyordu. Önceden iki soyadı taşıyan kadın bu haktan yalnızca bir soyadı için yararlanabiliyordu. Bu kural, eski Medenî Kanunda 1997 yılında 4248 sayılı Kanunla yapılan değişiklikten aynen alınmıştı.
Gerekçe maddenin ilk metnine aittir ve iptal kararından önceki düzenlemeyi anlatır.
Boşanan kadının soyadına ilişkin kural ayrı bir maddededir ve bu iptalden etkilenmemiştir. Kadın boşanınca evlenmeden önceki soyadını yeniden alır; boşandığı eşinin soyadını kullanmakta menfaati varsa ve bu eşe zarar vermeyecekse hâkimden izin isteyebilir (TMK m. 173).