TMK Madde 175 – Yoksulluk nafakası

TMK Madde 175 metni

Karar / Boşanmada tazminat ve nafaka / Yoksulluk nafakası

Madde 175

Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek taraf, kusuru daha ağır olmamak koşuluyla geçimi için diğer taraftan malî gücü oranında süresiz olarak nafaka isteyebilir.¹⁶

Nafaka yükümlüsünün kusuru aranmaz.

Değişiklik notları

16. Anayasa Mahkemesinin 4/6/2026 tarihli ve E.: 2025/156, K.: 2026/131 sayılı Kararı ile bu fıkrada yer alan “…süresiz olarak…” ibaresi iptal edilmiştir. Kararın Resmî Gazete’de yayımlanmasından başlayarak dokuz ay sonra (30/6/2027) yürürlüğe gireceği hüküm altına alınmıştır. ↩

Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.

TMK Madde 175 gerekçesi

Yürürlükteki Kanunun 144 üncü maddesini karşılamaktadır.

Maddenin birinci fıkrasının birinci cümlesi yürürlükteki maddeden sadeleştirilmek suretiyle alınmıştır. Yürürlükteki maddenin birinci fıkrasının ikinci cümlesindeki "Ancak, erkeğin kadından yoksulluk nafakası isteyebilmesi için, kadının hâli refahta bulunması gerekir." hükmü kadın-erkek eşitliği ilkesine ters düştüğü için çıkarılmıştır.

Maddenin ikinci fıkrası aynen yürürlükteki Kanundan alınmıştır.

Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.

Açıklama

Madde, boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek tarafın diğer taraftan isteyebileceği yoksulluk nafakasını düzenler. Yoksulluk nafakası, boşanmadan sonra geçimini sağlayamayacak duruma düşen eski eşe diğer eşin yaptığı düzenli parasal ödemedir.

Nafaka için şu şartlar aranır:

• İsteyen taraf boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek olmalıdır. Yoksulluk, kişinin barınma, beslenme, giyim ve sağlık gibi temel ihtiyaçlarını kendi imkânlarıyla karşılayamamasıdır.
• İsteyen tarafın kusuru diğerinden daha ağır olmamalıdır. Eşit veya daha az kusurlu taraf da nafaka isteyebilir; tamamen kusursuz olması gerekmez.
• Nafakanın miktarı yükümlünün malî gücü oranında belirlenir.

İkinci fıkraya göre nafaka yükümlüsünün kusuru aranmaz. Boşanmada hiç kusuru olmayan eş de şartlar varsa nafaka ödemekle yükümlü olabilir. Nafakayı kadın da erkek de isteyebilir. Gerekçe, eski Kanunda erkeğin nafaka isteyebilmesi için kadının refah içinde olmasını arayan cümlenin kadın-erkek eşitliğine aykırı olduğu için çıkarıldığını açıklar. Gerekçedeki "yürürlükteki Kanun", 743 sayılı eski Medenî Kanundur.

Birinci fıkradaki "süresiz olarak" ibaresi, Anayasa Mahkemesinin 4/6/2026 tarihli ve E.2025/156, K.2026/131 sayılı kararıyla iptal edilmiştir. İptal, kararın Resmî Gazete'de yayımlanmasından dokuz ay sonra, 30/6/2027 tarihinde yürürlüğe girecektir. Bu tarihe kadar fıkra mevcut hâliyle uygulanır. Kanun koyucu bu tarihe kadar yeni bir düzenleme yapmazsa ibare metinden çıkmış olacaktır. Gerekçe maddenin ilk metnine aittir ve bu iptali kapsamaz.

Süresiz bağlanan nafaka da sonsuza kadar sürmez. Alacaklının yeniden evlenmesi veya taraflardan birinin ölümüyle kendiliğinden kalkar; alacaklının evlenmeden fiilen evliymiş gibi yaşaması, yoksulluğunun ortadan kalkması veya haysiyetsiz hayat sürmesi hâlinde mahkeme kararıyla kaldırılır. Tarafların malî durumu değişirse artırılabilir veya azaltılabilir (TMK m. 176). Boşanma davasında istenmeyen nafaka, boşanma hükmünün kesinleşmesinden başlayarak bir yıl içinde ayrı bir davayla istenmelidir (TMK m. 178).

Çocuklar için ödenen nafaka bu maddeden ayrıdır (TMK m. 182). Yabancı unsurlu boşanmalarda nafaka taleplerine boşanmaya uygulanan hukuk uygulanır (MÖHUK m. 14/2).