TMK Madde 169 – Geçici önlemler

TMK Madde 169 metni

Dava / Geçici önlemler

Madde 169

Boşanma veya ayrılık davası açılınca hâkim, davanın devamı süresince gerekli olan, özellikle eşlerin barınmasına, geçimine, eşlerin mallarının yönetimine ve çocukların bakım ve korunmasına ilişkin geçici önlemleri re'sen alır.

Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.

TMK Madde 169 gerekçesi

Yürürlükteki Kanunun 137 nci maddesini karşılamaktadır.

Madde sadeleştirilmek suretiyle aynen alınmıştır.

Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.

Açıklama

Madde, boşanma veya ayrılık davası sürerken hâkimin alacağı geçici önlemleri düzenler. Dava sürdükçe eşlerin barınması, geçimi ve çocukların bakımı belirsiz kalmamalıdır. Kanun bu nedenle hâkime, taraflar istemese bile gerekli önlemleri kendiliğinden (re'sen) alma görevi vermiştir.

Madde önlemleri sınırlı olarak saymaz; "özellikle" ifadesiyle başlıcalarını gösterir:

• Eşlerin barınması: Hâkim, örneğin aile konutunun dava süresince eşlerden birine ve çocuklara bırakılmasına karar verebilir.
• Eşlerin geçimi: Geliri olmayan veya yetersiz olan eş lehine, dava süresince ödenecek tedbir nafakasına hükmedilebilir. Tedbir nafakasında kusur aranmaz.
• Eşlerin mallarının yönetimi: Örneğin eşlerden birinin malları elden çıkarma tehlikesine karşı önlem alınabilir.
• Çocukların bakım ve korunması: Çocukların dava süresince hangi eşin yanında kalacağı, diğer eşle kişisel ilişkisi ve çocuk için ödenecek tedbir nafakası belirlenir.

Bu önlemler dava açılınca alınır ve dava süresince geçerlidir. Boşanma kararıyla birlikte geçici önlemlerin yerini kalıcı düzenlemeler alır; yoksulluk nafakası (TMK m. 175), velayet ve çocuğun giderlerine katılma (TMK m. 182) bunlardandır.

Yabancı unsurlu boşanmalarda boşanmaya hangi hukukun uygulanacağı ayrıca belirlenir; ancak geçici tedbir taleplerine her durumda Türk hukuku uygulanır (MÖHUK m. 14/4). Bu nedenle Türk mahkemesinde görülen bir davada, boşanmaya yabancı hukuk uygulansa bile tedbir nafakası ve diğer geçici önlemler bu maddeye göre belirlenir.

Gerekçedeki "yürürlükteki Kanun", 743 sayılı eski Medenî Kanundur.